Данишян, Аслан Гулам оглы

Данишян, Аслан Гулам оглы

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Իրանական երիտասարդական կազմակերպությունները Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում 1960–1970-ական թվականներին (կրթությունն ու քաղաքական գործունեությունը)

Աշխատությունը նվիրված է 1960–1970-ական թվականներին Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում գործող իրանական երիտասարդական կազմակերպությունների ձևավորման, զարգացման, կրթական գործունեության և քաղաքական դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է իրանական երիտասարդության կազմակերպված գործունեության առանձնահատկությունները եվրոպական հասարակական և քաղաքական միջավայրում՝ անդրադառնալով արտերկրում սովորող, բնակվող և հասարակական կյանքին մասնակցող երիտասարդների միավորմանը, նրանց կազմակերպչական կառույցների ստեղծման շարժառիթներին ու գործունեության հիմնական ուղղություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության նշանակությանը՝ որպես երիտասարդների մտավոր զարգացման, մասնագիտական պատրաստվածության, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական դիրքորոշումների ձևավորման կարևոր գործոնի։ Եվրոպական համալսարաններում և կրթական հաստատություններում սովորող իրանցի երիտասարդների միջավայրը դիտարկվում է ոչ միայն գիտելիքների ձեռքբերման, այլև քաղաքական գաղափարների, հասարակական շարժումների և տարբեր գաղափարախոսական հոսանքների հետ ծանոթանալու տեսանկյունից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է իրանական երիտասարդական կազմակերպությունների քաղաքական գործունեության ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրանց մասնակցությունը հայրենի երկրի հասարակական-քաղաքական խնդիրների քննարկմանը, քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ դիրքորոշումների ձևավորմանը և իրանական քաղաքական կյանքին առնչվող նախաձեռնություններին։ 1960–1970-ական թվականները նշանակալի ժամանակաշրջան էին Իրանի ժամանակակից պատմության մեջ․ երկրի ներքաղաքական զարգացումները, շահական իշխանության քաղաքականությունը, հասարակական հակասությունները և քաղաքական ընդդիմության տարբեր դրսևորումները մեծ ազդեցություն էին ունենում նաև արտերկրում ձևավորված իրանական համայնքների ու երիտասարդական շրջանակների վրա։ Այս համատեքստում Արևմտյան Եվրոպայում գործող կազմակերպությունները դիտարկվում են որպես գաղափարական քննարկումների, քաղաքական ինքնակազմակերպման և հասարակական ակտիվության կարևոր միջավայրեր, որտեղ կրթական գործունեությունը հաճախ սերտորեն առնչվում էր քաղաքական գիտակցության և քաղաքացիական դիրքորոշումների ձևավորմանը։ Նյութը կարևոր է նաև սփյուռքի պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտերկրում բնակվող երիտասարդների կազմակերպված գործունեությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ազգային ինքնության պահպանման, հայրենիքի հետ կապերի շարունակականության և օտար հասարակություններում քաղաքական ու մշակութային ներգրավվածության փոխհարաբերությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը թույլ է տալիս դիտարկել իրանական երիտասարդական կազմակերպությունները եվրոպական հասարակական շարժումների, ուսանողական ակտիվության և միջազգային քաղաքական գործընթացների ավելի լայն համատեքստում՝ բացահայտելով կրթության, գաղափարախոսության և քաղաքական կազմակերպվածության փոխազդեցությունը։ Այն արժեքավոր նյութ է Իրանի նորագույն պատմությամբ, իրանական սփյուռքի ձևավորմամբ, եվրոպական երկրներում իրանցի ուսանողների և երիտասարդական միությունների գործունեությամբ, ինչպես նաև 20-րդ դարի երկրորդ կեսի միջազգային ուսանողական ու քաղաքական շարժումներով հետաքրքրվող հետազոտողների, պատմաբանների, արևելագետների և քաղաքագետների համար։

Updated: 2026-11-20
Իրանական երիտասարդական կազմակերպությունները Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում 1960–1970-ական թվականներին (կրթությունն ու քաղաքական գործունեությունը)

Free

Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more