Դավթյան, Ռիտա Բորիկի

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում «Ֆիզիկական կուլտուրա» առարկայի ծրագրով նախատեսված ընտրովի նյութի դասավանդման և դրա կատարելագործման մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այնպիսի մանկավարժական և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան ընտրովի ուսումնական նյութը համապատասխանեցնել սովորողների տարիքային, ֆիզիկական և անհատական առանձնահատկություններին և միաժամանակ բարձրացնել դասերի արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ֆիզիկական դաստիարակության նպատակներն ու խնդիրները, դպրոցականների շարժողական կարողությունների զարգացման առանձնահատկությունները և ուսումնական գործընթացում ընտրովի նյութի ճիշտ ընտրության նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր ֆիզիկական վարժությունների, մարզաձևերի և շարժողական գործողությունների ուսուցման կազմակերպմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների պատրաստվածության մակարդակը, հետաքրքրությունները և առողջական ու ֆիզիկական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել դասի կառուցվածքը, ուսուցման հաջորդականությունը, վարժությունների կրկնությունների և ծանրաբեռնվածության չափաբաժինը, ինչպես նաև հանգստի և վերականգնման ճիշտ կազմակերպումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ուսուցման այնպիսի մեթոդների կիրառմանը, ինչպիսիք են ցուցադրումը, բացատրությունը, գործնական վարժանքը, խաղային և մրցակցային մեթոդները, անհատական և խմբային աշխատանքը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ընտրովի նյութի միջոցով աշակերտների արագության, ուժի, ճկունության, դիմացկունության, ճարպկության և շարժումների կոորդինացման զարգացման հնարավորություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սովորողների մոտ ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորումը, քանի որ ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն շարժողական արդյունքներով, այլև առողջ ապրելակերպի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմամբ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել կամ փորձարկվել դասերի կազմակերպման տարբերակներ, որոնք թույլ են տալիս ավելի ճկուն կերպով կիրառել ծրագրի ընտրովի բաղադրիչը և այն համապատասխանեցնել կոնկրետ դասարանի կամ սովորողների խմբի կարիքներին։ Կարևոր է նաև ուսուցման արդյունքների գնահատումը՝ շարժողական թեստերի, դիտարկումների և այլ մանկավարժական չափումների միջոցով, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզել առաջարկվող մեթոդիկայի արդյունավետությունը։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ մշակված մոտեցումները կարող են կիրառվել դպրոցական ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացում՝ դասերի բովանդակությունը կատարելագործելու, շարժողական ակտիվությունը բարձրացնելու և սովորողների ֆիզիկական պատրաստվածությունը նպատակային զարգացնելու համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, մարզիչներին, մանկավարժներին, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և դպրոցական սպորտի կազմակերպման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։