Դավթյան, Սմբատ Ռուբիկի

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ստորգետնյա տարածությունների հաշվառման, գրանցման և կադաստրային տեղեկատվության համակարգված վարման կազմակերպական ու մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ստորգետնյա տարածքների՝ որպես տարածական և անշարժ գույքային համակարգի առանձնահատուկ բաղադրիչների նույնականացման, նկարագրման, չափագրման և համապատասխան տեղեկատվական համակարգերում արտացոլման սկզբունքների վրա։ Քննության են առնվում ստորգետնյա կառույցների, հաղորդակցուղիների, ինժեներական ցանցերի, թունելների, ստորգետնյա կայանատեղիների, պահեստային և տեխնիկական տարածքների ու այլ օբյեկտների կադաստրային հաշվառման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ նման օբյեկտների դիրքը և սահմանները հնարավոր չէ ամբողջությամբ ներկայացնել միայն հողամասերի ավանդական երկչափ կադաստրային նկարագրությամբ, ինչի պատճառով կարևորվում են տարածական տվյալների և եռաչափ ներկայացման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում են ստորգետնյա օբյեկտների տարածական կոորդինատների, խորության, ծավալի, սահմանների, գործառնական նշանակության և վերգետնյա անշարժ գույքի հետ դրանց փոխկապակցվածության վերաբերյալ տվյալների հավաքագրման ու համակարգման սկզբունքները։ Կարևորվում են գեոդեզիական չափագրումների, քարտեզագրական նյութերի, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի և թվային տվյալների բազաների կիրառման հնարավորությունները՝ կադաստրային տեղեկատվության ճշգրտության և հասանելիության բարձրացման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ստորգետնյա տարածքների նկատմամբ սեփականության, օգտագործման և այլ գույքային իրավունքների գրանցման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև տարբեր պետական և համայնքային մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակման ու կառավարման համակարգման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է գործող իրավական և ինստիտուցիոնալ միջավայրը, բացահայտվում են կադաստրի կազմակերպման ընթացքում առաջացող տեխնիկական, իրավական և տեղեկատվական խնդիրները։ Առանձին նշանակություն է տրվում միասնական տվյալների համակարգի ձևավորմանը, որը կարող է նվազեցնել տարբեր ենթակառուցվածքների վերաբերյալ տեղեկատվության անհամապատասխանությունները և նպաստել տարածքային պլանավորման արդյունավետությանը։ Ստորգետնյա տարածքների ամբողջական հաշվառումը դիտարկվում է նաև քաղաքաշինության, շինարարության, ենթակառուցվածքների կառավարման և տարածքների անվտանգ օգտագործման տեսանկյունից։ Հատկապես խիտ կառուցապատված քաղաքային միջավայրերում ստորգետնյա տարածքների վերաբերյալ ճշգրիտ տվյալների առկայությունը կարևոր նշանակություն ունի նոր նախագծերի մշակման, ինժեներական ցանցերի պահպանման և տարածքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորել կադաստրային համակարգի կատարելագործման, ժամանակակից տարածական տեխնոլոգիաների ներդրման և ստորգետնյա օբյեկտների վերաբերյալ միասնական ու արդիական տեղեկատվական բազայի ստեղծման անհրաժեշտությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կադաստրի, գեոդեզիայի, հողաշինարարության, քաղաքաշինության, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի և անշարժ գույքի կառավարման ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է գրավոր և բանավոր խոսքի մշակմանը՝ ընդգրկելով շարադրության կազմման և վայելչախոսության հիմնական սկզբունքները։ Այն վերաբերում է մտքերը հստակ, տրամաբանական, գրագետ և արտահայտիչ ձևով ներկայացնելու հմտությունների զարգացմանը՝ կարևորելով ինչպես բովանդակության ճիշտ կազմակերպումը, այնպես էլ լեզվական միջոցների նպատակահարմար ընտրությունը։ Շարադրության արվեստը ենթադրում է թեմայի ըմբռնում, նյութի ընտրություն և դասավորում, մտքերի հաջորդական զարգացում, պարբերությունների տրամաբանական կապակցում ու ամբողջական խոսքի կառուցում։ Վայելչախոսությունը, իր հերթին, կապված է խոսքի պարզության, ճշգրտության, արտահայտչականության և լսարանի վրա ներգործելու կարողության հետ։ Այս երկու ոլորտների համատեղ ուսումնասիրությունը նպաստում է լեզվական ճաշակի ձևավորմանը, բառապաշարի հարստացմանը և խոսքի տարբեր իրավիճակներում պատշաճ արտահայտվելու կարողությանը։ Գիրքը ներկայացնում է 19-րդ դարի հայ կրթական մշակույթում կարևոր տեղ զբաղեցնող հռետորական և շարադրական ուսուցման ավանդույթը, երբ գրագետ խոսքը դիտվում էր որպես կրթվածության և մտավոր զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Այն արժեքավոր է հայ մանկավարժության, լեզվի ուսուցման և խոսքի մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների, ինչպես նաև հայոց լեզվի ու գրականության ուսուցիչների և հետազոտողների համար։