Դերձյան, Նաիրա Սամվելի

Դերձյան, Նաիրա Սամվելի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Ազգային արժույթի փոխարժեքի և գնաճի կարգավորման սոցիալ-տնտեսական արդյունավետությունը (ՀՀ նյութերով)

Աշխատությունը նվիրված է ազգային արժույթի փոխարժեքի և գնաճի կարգավորման փոխկապակցվածության, դրանց վրա ազդող տնտեսական գործոնների և իրականացվող դրամավարկային քաղաքականության սոցիալ-տնտեսական արդյունավետության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում փոխարժեքի փոփոխությունների և գների ընդհանուր մակարդակի միջև ձևավորվող կապերն են, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բնակչության գնողունակության, իրական եկամուտների, սպառման, խնայողությունների, ներդրումների, արտաքին առևտրի և ընդհանուր տնտեսական ակտիվության վրա։ Քննության են առնվում ազգային արժույթի արժևորման և արժեզրկման հնարավոր հետևանքները, ներմուծվող ապրանքների գների միջոցով փոխարժեքային փոփոխությունների փոխանցումը ներքին գնաճին և տնտեսական սպասումների նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դրամավարկային քաղաքականության գործիքների ազդեցության ուսումնասիրությունը՝ հատկապես տոկոսադրույքների, փողի առաջարկի, ֆինանսական շուկայի պայմանների և արժութային շուկայում ձևավորվող գործընթացների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հայաստանի դրամավարկային քաղաքականության զարգացման ընթացքում կիրառվել են տարբեր ռազմավարական մոտեցումներ, իսկ գնաճի նպատակադրման համակարգի պայմաններում առաջնային նշանակություն է ստացել գների կայունության ապահովումը՝ փոխարժեքի ձևավորումը հիմնականում թողնելով շուկայական պահանջարկի և առաջարկի ազդեցությանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել փոխարժեքի և գնաճի շարժընթացի տնտեսական վերլուծություն, դրանց վրա արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցության գնահատում, ինչպես նաև դրամավարկային կարգավորման միջոցների սոցիալական ու տնտեսական հետևանքների ուսումնասիրություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գների կայունության սոցիալական նշանակությանը, քանի որ բարձր և անկայուն գնաճը կարող է նվազեցնել իրական եկամուտների ու խնայողությունների գնողունակությունը և մեծացնել տնտեսական անորոշությունը։ Միաժամանակ փոխարժեքի զգալի տատանումները կարող են տարբեր ազդեցություն ունենալ ներմուծողների, արտահանողների, սպառողների և տնտեսության առանձին ոլորտների վրա։ Հետևաբար կարգավորման արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն գնաճային կամ արժութային ցուցանիշների փոփոխության, այլև տնտեսական աճի, զբաղվածության, սոցիալական բարեկեցության և մակրոտնտեսական կայունության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է դրամավարկային տնտեսագիտության, միջազգային ֆինանսների և սոցիալ-տնտեսական արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ բացահայտելով փոխարժեքային ու գնաճային գործընթացների կարգավորման նշանակությունը Հայաստանի տնտեսության կայուն և հավասարակշռված զարգացման համար։

Updated: 2026-09-26
Ազգային արժույթի փոխարժեքի և գնաճի կարգավորման սոցիալ-տնտեսական արդյունավետությունը (ՀՀ նյութերով)

Free

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book4 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more