Державин, Н. С.

Державин, Н. С.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Բուլղարիայի պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Բուլղարիայի պատմական զարգացման, բուլղար ժողովրդի ձևավորման, ազգային ինքնության կայացման, պետականության առաջացման և երկրի քաղաքական, հասարակական ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը պատմական իրադարձությունները դիտարկում է բուլղար ժողովրդի բազմադարյան զարգացման համատեքստում՝ անդրադառնալով Բալկանյան թերակղզու պատմական գործընթացներին, տարածաշրջանի ժողովուրդների փոխհարաբերություններին, քաղաքական ուժերի պայքարին և արտաքին տերությունների ազդեցությանը երկրի ճակատագրի վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բուլղարական պետականության ձևավորման պատմությանը, վաղ միջնադարյան պետական կառույցների առաջացմանը, Բուլղարիայի առաջին և երկրորդ թագավորությունների զարգացմանը, ինչպես նաև երկրի քաղաքական դիրքի փոփոխություններին տարածաշրջանային պատմության մեջ։ Պատմական շարադրանքի կարևոր բաղադրիչ են օտար տիրապետության ժամանակաշրջանները, դրանց ազդեցությունը բուլղար ժողովրդի հասարակական կառուցվածքի, տնտեսական կյանքի, ազգային մշակույթի և ինքնագիտակցության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են նաև միջնադարյան հասարակության առանձնահատկությունները, գյուղացիության և քաղաքային բնակչության դրությունը, կրոնական հաստատությունների դերը, եկեղեցական կյանքի զարգացումը, կրթության և գրավոր մշակույթի նշանակությունը ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն պատմական հանգամանքներին, որոնց պայմաններում բուլղար ժողովուրդը պահպանել է իր լեզվական, մշակութային և ազգային առանձնահատկությունները՝ չնայած քաղաքական ենթակայությանը և արտաքին ճնշումներին։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ազգային վերածննդի և ազատագրական ձգտումների պատմական նախադրյալների ներկայացումը՝ բացահայտելով հասարակական գիտակցության փոփոխությունները, լուսավորական գաղափարների տարածումը, կրթական ու մշակութային շարժումների զարգացումը և ազգային ինքնուրույնության վերականգնման ձգտումը։ Բուլղարիայի պատմությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես առանձին երկրի անցյալի ժամանակագրական նկարագրություն, այլև որպես Բալկանների և ընդհանրապես Հարավարևելյան Եվրոպայի պատմական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Քննության են առնվում հարևան ժողովուրդների հետ պատմական կապերը, տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները, մշակութային փոխազդեցությունները և այն պայմանները, որոնք նպաստել են բուլղարական ազգային ինքնության առանձնահատկությունների ձևավորմանը։ Հեղինակի պատմագիտական մոտեցման կարևոր առանձնահատկություններից է քաղաքական պատմության, հասարակական հարաբերությունների և մշակութային զարգացման փոխկապակցված դիտարկումը, որի շնորհիվ պատմական անցյալը ներկայացվում է որպես բազմաշերտ և շարունակական գործընթաց։ Աշխատությունն արժեքավոր է նաև նրանով, որ արտացոլում է քսաներորդ դարի խորհրդային պատմագիտության գիտական մոտեցումները, պատմական նյութի համակարգման սկզբունքները և ազգային պատմությունների ուսումնասիրության այն մեթոդաբանական ավանդույթները, որոնք բնորոշ էին ժամանակաշրջանի ակադեմիական գիտությանը։ Այն հնարավորություն է տալիս ընթերցողին պատկերացում կազմելու բուլղար ժողովրդի պատմական անցյալի, պետականության զարգացման, ազգային մշակույթի պահպանման և պատմական ինքնագիտակցության ձևավորման հիմնական գործընթացների մասին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում Բուլղարիայի, Բալկանյան տարածաշրջանի և Հարավարևելյան Եվրոպայի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, պատմաբանների, արևելագետների, հասարակական գիտությունների հետազոտողների և պատմական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես նյութ տարածաշրջանի քաղաքական, հասարակական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։

Updated: 2026-11-17
Բուլղարիայի պատմություն

Free

Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more