Դևեջյան, Սեդա

Դևեջյան, Սեդա

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Լոռի Բերդ, հատոր 3․ ուշ բրոնզեդարյան դամբարաններ

Աշխատությունը նվիրված է Լոռի Բերդ հնագիտական հուշարձանի տարածքում ուսումնասիրված ուշ բրոնզեդարյան դամբարաններին և դրանց գիտական հետազոտության արդյունքներին։ Լոռի Բերդը Հայաստանի հնագույն պատմության ուսումնասիրության կարևոր հնագիտական կենտրոններից է, որի նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու հյուսիսային Հայաստանի հնագույն բնակչության կյանքի, հասարակական հարաբերությունների, թաղման սովորույթների և նյութական մշակույթի առանձնահատկությունների մասին։ Դամբարանային հուշարձանների ուսումնասիրությունը հնագիտության կարևոր ուղղություններից է, քանի որ թաղման կառույցները, թաղման ծեսերի հետքերը, ուղեկցող իրերն ու հնագիտական համալիրը պարունակում են տեղեկություններ տվյալ ժամանակաշրջանի աշխարհայացքի, սոցիալական կազմակերպման, արհեստների զարգացման և մշակութային կապերի վերաբերյալ։ Ուշ բրոնզի դարաշրջանի դամբարանների հետազոտությունը նպաստում է Հայաստանի տարածքում այդ ժամանակաշրջանի բնակչության պատմական զարգացման, թաղման ավանդույթների և ծիսական պատկերացումների ուսումնասիրությանը։ Հրատարակությունը կարևոր է դամբարանների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, հնագիտական նյութերի դասակարգման, գտածոների համեմատական քննության և դրանց պատմամշակութային նշանակության բացահայտման տեսանկյունից։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս համադրելու տարբեր հնավայրերից ստացված տվյալները, պարզաբանելու տարածաշրջանային մշակութային ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ճշգրտելու ուշ բրոնզի դարաշրջանի հնագիտական հուշարձանների ժամանակագրական ու մշակութային բնութագրերը։ Աշխատությունն արժեքավոր է նաև հնագիտական սկզբնաղբյուրների պահպանման և գիտական շրջանառության մեջ դնելու առումով, քանի որ դամբարանային համալիրների փաստագրումն ու մանրամասն ուսումնասիրությունը կարևոր հիմք են հետագա հետազոտությունների համար։ Այն նախատեսված է հնագետների, պատմաբանների, մարդաբանների, հնագույն հասարակությունների և թաղման ծեսերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև Հայաստանի բրոնզի դարաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գիտական հետազոտություններում, բուհական դասընթացներում և Հայաստանի հնագիտական ժառանգության ուսումնասիրության ու պահպանության աշխատանքներում։

Updated: 2026-10-25
Լոռի Բերդ, հատոր 3․ ուշ բրոնզեդարյան դամբարաններ

Free

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book16 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Read more