Edmunds, Albert Joseph, 1857-1941

Edmunds, Albert Joseph, 1857-1941

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Other Subjects

The Armenian version of Mark: a sonnet

Աշխատությունը նվիրված է Մարկոսի Ավետարանի հայկական տարբերակի լեզվական, տեքստաբանական և թարգմանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բնագրի կառուցվածքի և հայկական թարգմանության ձևային կազմակերպման փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես է վաղ հայկական թարգմանական ավանդույթը վերարտադրել սկզբնաղբյուրի բառապաշարը, շարահյուսությունը, իմաստային շերտերը և ոճական կառուցվածքը, ինչպես նաև ինչպիսի առանձնահատկություններ են ի հայտ գալիս հայկական տեքստը այլ լեզվական տարբերակների հետ համադրելիս։ «Սոնետ» բնորոշումը կարող է պայմանավորել տեքստի կառուցվածքի նկատմամբ առանձնահատուկ մոտեցում՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով հատվածների ներքին կազմակերպման, կրկնությունների, զուգահեռ կառուցվածքների և ձևային օրինաչափությունների վրա։ Քննվում է հայկական աստվածաշնչյան թարգմանության տեղը վաղ քրիստոնեական գրավոր մշակույթի համատեքստում և դրա նշանակությունը հայ գրական լեզվի պատմության ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ձեռագրային տարբերակներին, բառային տարբերություններին, թարգմանական համապատասխանություններին և այն դեպքերին, երբ հայկական ընթերցումը կարող է նպաստել հին տեքստային ավանդույթի տարբեր շերտերի բացահայտմանը։ Լեզվաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են գրաբարյան բառապաշարը, քերականական ձևերը, նախադասությունների կառուցվածքը և թարգմանական այն լուծումները, որոնց միջոցով փոխանցվել են սկզբնաղբյուրի բովանդակային ու ոճական առանձնահատկությունները։ Տեքստաբանական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայկական տարբերակը ոչ միայն որպես թարգմանություն, այլև որպես ինքնուրույն արժեք ունեցող հին վկայություն, որը կարևոր նյութ է աստվածաշնչագիտության և հայագիտության համար։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է լուսաբանել թարգմանիչների լեզվական ընտրությունների ազդեցությունը հետագա հայկական կրոնական գրականության, աստվածաբանական բառապաշարի և գրավոր մշակույթի զարգացման վրա։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է աստվածաշնչագիտության, տեքստաբանության, պատմական լեզվաբանության և թարգմանության պատմության մոտեցումները՝ հայկական հին թարգմանական ժառանգության կառուցվածքային ու լեզվական առանձնահատկությունների խորքային ընկալման նպատակով։

Updated: 2026-09-25
The Armenian version of Mark: a sonnet

Free

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more