Եղիազարյան, Գայանե Լիպարիտի

Pedagogy

Այս աշխատանքը նվիրված է հագուստի դիզայնի դասընթացում ուսանողների ստեղծագործական երևակայության զարգացման մանկավարժական և մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ապագա դիզայների մասնագիտական պատրաստվածությունը չի սահմանափակվում տեխնիկական գիտելիքների, ձևակառուցման կանոնների և կարի տեխնոլոգիաների յուրացմամբ․ ստեղծագործական երևակայությունը դիզայներական մտածողության առանցքային բաղադրիչներից է, որը հնարավորություն է տալիս ստեղծել նոր, ինքնատիպ և գեղագիտական ամբողջական լուծումներ։ Աշխատության մեջ ստեղծագործական երևակայությունը դիտարկվում է որպես ուսանողի կարողություն՝ վերափոխելու արդեն գոյություն ունեցող պատկերացումները, համադրելու տարբեր գաղափարներ, նյութեր, ձևեր, գույներ և ոճական տարրեր ու դրանց հիման վրա ստեղծելու նոր հագուստային կերպարներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարելի է ուսումնական գործընթացը կազմակերպել այնպես, որ այն չսահմանափակվի պատրաստի նմուշների կրկնօրինակմամբ, այլ խթանի ինքնուրույն որոնումը, փորձարկումը և գաղափարների ազատ արտահայտումը։ Դասընթացում ստեղծագործական երևակայության զարգացման համար կարող են կիրառվել էսքիզավորման, ասոցիատիվ մտածողության, գաղափարների գեներացման, տարբեր ոճերի և մշակութային տարրերի համադրման, ձևի վերափոխման, գունային լուծումների որոնման և նյութերի փորձարարական ընտրության առաջադրանքներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տեսողական աղբյուրների հետ աշխատանքին, քանի որ արվեստի գործերը, ճարտարապետությունը, բնությունը, ազգային մշակույթը, ժամանակակից նորաձևությունը և առօրյա միջավայրը կարող են դառնալ նոր դիզայներական գաղափարների ձևավորման խթան։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև ուսանողների ստեղծագործական գործունեության փուլերը՝ գաղափարի առաջացումից և նախնական էսքիզից մինչև հագուստի ձևի, նյութի, գույնի և դեկորատիվ լուծումների վերջնական ընտրություն։ Այս գործընթացում կարևոր է սովորողի ինքնուրույնության աստիճանական բարձրացումը․ սկզբնական փուլում ուսանողին կարող են առաջարկվել ուղղորդող վարժություններ, իսկ հետագա փուլերում՝ ավելի բաց և անհատական ստեղծագործական խնդիրներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դասավանդողի դերը, որը պետք է ոչ միայն փոխանցի մասնագիտական գիտելիքներ, այլև ստեղծի ստեղծագործական փորձարկումների համար բարենպաստ միջավայր, խրախուսի ինքնատիպ գաղափարները և ուսանողին օգնի վերածել նախնական պատկերացումը իրագործելի դիզայներական լուծման։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ուսանողների ստեղծագործական կարողությունների գնահատման չափանիշները՝ գաղափարի ինքնատիպությունը, գեղագիտական ամբողջականությունը, ձևի և բովանդակության համապատասխանությունը, նյութերի ու գույների նպատակային ընտրությունը, կոմպոզիցիոն լուծումը և գաղափարը գործնականորեն իրականացնելու կարողությունը։ Կարևոր է նաև ստեղծագործական սխալների նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորումը, քանի որ փորձարկումն ու ոչ ստանդարտ լուծումների որոնումը դիզայներական ստեղծագործության բնական մասն են։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հագուստի դիզայն դասավանդող դասախոսների, արվեստի և դիզայնի մանկավարժների, մեթոդիստների, դիզայներների, ուսանողների և կրթական ծրագրեր մշակողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դիտարկում է հագուստի դիզայնի դասընթացը որպես միջավայր, որտեղ մասնագիտական հմտությունների հետ զուգահեռ կարելի է նպատակային զարգացնել ստեղծագործական երևակայությունը, ինքնուրույն մտածողությունը, գեղագիտական ընկալումը և նորարարական դիզայներական լուծումներ ստեղծելու կարողությունը։