Եղիազարյան, Վանո Ալբերտի

Եղիազարյան, Վանո Ալբերտի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Հովհաննես Թլկուրանցու կյանքը և ստեղծագործությունը

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թլկուրանցու կյանքի, գրական ժառանգության և ստեղծագործական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրան որպես ուշ միջնադարյան հայ քնարերգության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում են հեղինակի կենսագրությանը վերաբերող տվյալները, նրա ապրած ժամանակաշրջանի պատմամշակութային միջավայրը և այն հասարակական ու հոգևոր պայմանները, որոնք իրենց ազդեցությունն են թողել նրա աշխարհայացքի և ստեղծագործական մտածողության ձևավորման վրա։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թլկուրանցու ստեղծագործությունների թեմատիկ և գաղափարական բազմազանությանը։ Ուսումնասիրվում են սիրային, կրոնական, բարոյախոսական և խրատական բնույթի ստեղծագործությունները, որոնցում արտահայտվում են մարդկային զգացմունքների, կյանքի անցողիկության, բարու և չարի, հավատքի, բարոյականության և մարդկային հարաբերությունների վերաբերյալ հեղինակի պատկերացումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նրա քնարական հերոսի ներաշխարհին, զգացմունքային ապրումներին և մարդկային կյանքի նկատմամբ վերաբերմունքին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն առանձնահատկությունները, որոնց շնորհիվ հեղինակի ստեղծագործությունը առանձնանում է միջնադարյան հայ գրականության ընդհանուր համապատկերում։ Քննարկվում են նրա բանաստեղծական լեզուն, պատկերավորման միջոցները, արտահայտչականությունը, ժողովրդական մտածողության և բանահյուսական տարրերի կիրառությունը։ Հեղինակի ստեղծագործության մեջ հոգևոր և աշխարհիկ թեմաների փոխազդեցությունը ևս կարևոր ուսումնասիրության առարկա է, քանի որ նրա քնարերգության մեջ միջնադարյան կրոնական աշխարհայացքը հաճախ համադրվում է մարդկային զգացմունքների և առօրյա կյանքի նկատմամբ անմիջական վերաբերմունքի հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սիրո թեմային, որը Թլկուրանցու ստեղծագործության կարևոր բաղադրիչներից է և ներկայացվում է ոչ միայն որպես անձնական զգացմունք, այլև որպես մարդու ներաշխարհը բացահայտող հզոր գեղարվեստական միջոց։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև հեղինակի ստեղծագործությունների ժանրային առանձնահատկությունները, կառուցվածքը, տաղաչափությունը և լեզվաոճական լուծումները։ Դրանց միջոցով բացահայտվում է նրա կապը նախորդ հայ գրական ավանդույթների հետ և միաժամանակ՝ սեփական անհատական ստեղծագործական ձեռագրի ձևավորումը։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ Թլկուրանցու գրական ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան հայ մարդու հոգևոր աշխարհի, արժեքային համակարգի և գեղարվեստական մտածողության մասին։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսվում են ժամանակաշրջանի կրոնական պատկերացումները, ժողովրդական կենսափորձը, մարդկային զգացմունքները և բարոյական խնդիրները, ինչի շնորհիվ դրանք ունեն ինչպես պատմագրական, այնպես էլ գրականագիտական նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է Հովհաննես Թլկուրանցու կենսագրության և ստեղծագործական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրություն և կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, միջնադարյան գրականությամբ, հայ մշակույթի պատմությամբ և գրականագիտությամբ հետաքրքրվող ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների և ընթերցողների համար։

Updated: 2026-09-15
Հովհաննես Թլկուրանցու կյանքը և ստեղծագործությունը

Free

Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more