Գալստյան, Արմենուհի Համբերիկի

Psychology

Գիտական աշխատությունը նվիրված է ժամանակի ընկալման և գնահատման հոգեբանական առանձնահատկությունների, դրանց անհատական տարբերությունների, ինչպես նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությամբ մարդու ժամանակային պատկերացումների և վարքագծային դրսևորումների փոփոխությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում ժամանակի սուբյեկտիվ ընկալման հոգեբանական մեխանիզմները, անձի ճանաչողական և հուզական գործընթացների փոխկապակցվածությունը ժամանակային գնահատումների հետ, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի և տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը ժամանակի տևողության, հաջորդականության և ընթացքի վերաբերյալ անհատական պատկերացումների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձի հոգեբանական առանձնահատկություններին, խառնվածքին, ուշադրության կենտրոնացման կարողությանը, հիշողությանը, հուզական վիճակներին, մոտիվացիային և ճանաչողական գործունեության բնույթին՝ որպես ժամանակի գնահատման ճշգրտության և սուբյեկտիվ տևողության վրա ազդող գործոնների։ Ուսումնասիրվում են թվային միջավայրում մարդու գործունեության առանձնահատկությունները, համակարգիչների, համացանցի, բջջային սարքերի, սոցիալական հարթակների և տեղեկատվական հաղորդակցության այլ միջոցների օգտագործման պայմաններում ժամանակի ընկալման հնարավոր փոփոխությունները։ Քննարկվում են տեղեկատվական հոսքերի ինտենսիվության, թվային բովանդակության արագ փոփոխության, բազմախնդրային գործունեության, ուշադրության հաճախակի տեղափոխման և տեղեկատվական ծանրաբեռնվածության ազդեցությունները ժամանակային կողմնորոշման ու ժամանակի սուբյեկտիվ գնահատման գործընթացների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակի հոգեբանական ընկալման տեսական մոտեցումներին, ներքին ժամանակային մեխանիզմների վերաբերյալ գիտական պատկերացումներին, ճանաչողական ռեսուրսների բաշխման առանձնահատկություններին և մարդու գործունեության պայմաններից կախված ժամանակային գնահատումների փոփոխականությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների օգտագործման հաճախականության, տևողության և նպատակների հնարավոր կապի ուսումնասիրությունը անձի ժամանակային զգացողության, ժամանակի պլանավորման, ինքնակարգավորման և առօրյա գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունների հետ։ Դիտարկվում են տարբեր անհատների ժամանակային գնահատումների տարբերությունները, թվային միջավայրում ներգրավվածության աստիճանի նշանակությունը, ինչպես նաև տարիքային, սոցիալ-հոգեբանական և անհատական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ժամանակի գնահատման փորձարարական ուսումնասիրության մեթոդներին, հոգեբանական թեստավորման, հարցաթերթիկների, դիտարկումների և ժամանակային միջակայքերի վերարտադրման ու համեմատման առաջադրանքների կիրառման հնարավորություններին։ Քննության են առնվում ժամանակի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ տևողությունների հարաբերակցությունը, ժամանակային գնահատումների շեղումների առաջացման պայմանները, ինչպես նաև տարբեր տեղեկատվական միջավայրերում ճանաչողական և հուզական գործընթացների փոխազդեցությունը։ Կարևորվում են թվային տեխնոլոգիաների կիրառման և անձի հոգեբանական բարեկեցության, աշխատանքային արդյունավետության, ուսումնական գործունեության ու ժամանակի կառավարման հմտությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցության պայմաններում ուշադրության կառավարման, ժամանակային ինքնակարգավորման, գործունեության արդյունավետ պլանավորման և թվային միջավայրի գիտակցված օգտագործման հոգեբանական հիմքերը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ժամանակի ընկալման վերաբերյալ հոգեբանական տեսությունների զարգացմանը, տեղեկատվական հասարակության պայմաններում անձի ճանաչողական գործունեության առանձնահատկությունների բացահայտմանը և տեխնոլոգիական միջավայրի ազդեցության գնահատման գիտական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն՝ հնարավորություն ընձեռելով առավել խորությամբ հասկանալու մարդու ժամանակային փորձառության անհատական տարբերությունները, թվային տեխնոլոգիաների օգտագործման հետ կապված հոգեբանական փոփոխությունները և դրանց նշանակությունը առօրյա, կրթական ու մասնագիտական գործունեության կազմակերպման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, սոցիալական և ճանաչողական հոգեբանության մասնագետների, մանկավարժների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությունն ուսումնասիրող հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և հոգեբանության ու կրթության ոլորտների ուսանողների համար։