Գասպարյան, Երվանդ Արամի

Գասպարյան, Երվանդ Արամի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Մեծ եղեռնը և Ֆրանսիան (1915-191 8)թթ.

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության տարիներին Ֆրանսիայի դիրքորոշման, քաղաքականության և հայ ժողովրդի հետ ունեցած հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ 1915–1918 թվականների պատմական իրադարձությունների համատեքստում։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված զանգվածային տեղահանությունների, կոտորածների և բնաջնջման մասին տեղեկությունների տարածումը Ֆրանսիայում, ինչպես նաև ֆրանսիական պետական ու հասարակական շրջանակների արձագանքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն քաղաքական, դիվանագիտական և մարդասիրական գործոններին, որոնք պայմանավորել են Ֆրանսիայի վերաբերմունքը տեղի ունեցող ողբերգական իրադարձությունների նկատմամբ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ֆրանսիական մամուլի հրապարակումները, քաղաքական գործիչների հայտարարությունները, դիվանագիտական հաղորդագրությունները և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունը, որոնց միջոցով Ֆրանսիայում ձևավորվում էր տեղեկացվածություն հայերի նկատմամբ իրականացվող բռնությունների վերաբերյալ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ֆրանսիական մարդասիրական նախաձեռնություններին և այն օգնությանը, որը ցուցաբերվել է ցեղասպանությունից փրկված հայերին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Ֆրանսիայի և դաշնակից մյուս պետությունների դիրքորոշումների փոխհարաբերությանը, քանի որ պատերազմի տարիներին Հայկական հարցը կապված էր ոչ միայն մարդասիրական, այլև միջազգային քաղաքականության և Մերձավոր Արևելքի ապագա կարգավորման խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրվում է նաև ֆրանսիական քաղաքական շրջանակների վերաբերմունքի փոփոխությունը պատերազմի տարբեր փուլերում և այն հանգամանքները, որոնք ազդել են այդ քաղաքականության վրա։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է 1915–1918 թվականներին հայերի վիճակի և նրանց նկատմամբ իրականացված բռնությունների վերաբերյալ ֆրանսիական հասարակության տեղեկացվածության ուսումնասիրությունը։ Այս տեսանկյունից Ֆրանսիայի պատմությունը դիտարկվում է ոչ միայն պետական քաղաքականության, այլև հասարակական կարծիքի, մամուլի, մտավորականների և մարդասիրական կառույցների գործունեության միջոցով։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայոց ցեղասպանության միջազգային արձագանքի մասին և հասկանալու, թե ինչպիսի տեղ է զբաղեցրել հայկական ողբերգությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների ֆրանսիական քաղաքական և հասարակական օրակարգում։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուրագիտական և պատմագիտական նշանակություն ունի Հայոց ցեղասպանության միջազգային արձագանքի, հայ-ֆրանսիական հարաբերությունների և Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հայագետներին և Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Updated: 2026-09-23
Մեծ եղեռնը և Ֆրանսիան (1915-191 8)թթ.

Free

Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book16 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book10 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more