Գևորգյան, Հայկազ Արմենի

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է V-XII դարերի հայ պատմագրության մեջ ցեղանունների կիրառության, ձևավորման, նշանակության և պատմական բովանդակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն անվանումներն են, որոնց միջոցով հայ պատմիչները ներկայացրել են տարբեր ցեղային, էթնիկական և քաղաքական խմբեր՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու միջնադարյան Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների էթնիկ ու քաղաքական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է ներառել հայ պատմագրական երկերի համակարգված ուսումնասիրություն՝ սկսած վաղ միջնադարյան հեղինակներից մինչև XII դարի պատմիչներ՝ պարզելու համար, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչ ցեղանուններ են օգտագործվել, ինչ ձևերով են դրանք գրանցվել և ինչ նշանակություն են ունեցել տվյալ պատմական համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ցեղանունների լեզվական ձևերին, դրանց ստուգաբանությանը, տարբերակներին և հնարավոր նույնացման խնդիրներին։ Կարևոր է նաև ուսումնասիրել այն հանգամանքը, թե արդյոք նույն անվանումը տարբեր պատմիչների մոտ օգտագործվել է նույն էթնիկական խմբի համար, թե ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերել նոր քաղաքական կամ աշխարհագրական նշանակություն։ Հետազոտությունը կարող է համադրել հայ պատմիչների տեղեկությունները օտարալեզու՝ հունական, ասորական, պարսկական, արաբական և այլ աղբյուրների տվյալների հետ՝ ցեղանունների նույնականացման և պատմական նշանակության առավել հիմնավորված գնահատման նպատակով։ Առանձին ուշադրության են արժանի հայ պատմագրության մեջ հարևան ժողովուրդների, քոչվոր և տեղաբնիկ խմբերի, ինչպես նաև տարածաշրջանի տարբեր քաղաքական միավորումների անվանումները։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև ցեղանունների օգտագործման պատմագրական առանձնահատկությունները՝ պարզելու համար, թե ինչպես են պատմիչների աշխարհայացքը, քաղաքական դիրքորոշումները և տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական պատկերացումները ազդել տարբեր ժողովուրդների ու ցեղային խմբերի անվանման վրա։ Ցեղանունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն լեզվաբանական, այլև պատմական տեսանկյունից, քանի որ դրանք կարող են տեղեկություններ հաղորդել բնակչության տեղաշարժերի, էթնիկ շփումների, քաղաքական հարաբերությունների և տարածաշրջանի ժողովրդագրական փոփոխությունների վերաբերյալ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս նաև բացահայտելու հայ պատմագրության մեջ պահպանված հնագույն և միջնադարյան էթնիկական անվանումների շարունակականությունը, փոփոխություններն ու փոխակերպումները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել հայկական պատմական աղբյուրների առավել ճշգրիտ ընթերցմանը և տարբեր ժողովուրդների ու ցեղային խմբերի պատմական նույնականացման մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է արժեքավոր լինել հայ պատմագրության, պատմական ազգագրության, էթնիկ պատմության, անվանաբանության և տարածաշրջանի հին ու միջնադարյան պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հայագետների, լեզվաբանների, ազգագրագետների և հետազոտողների համար։