Գևորգյան, Վարդան

Գևորգյան, Վարդան

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Sociology

Հայաստանը միգրացիոն հիմնախնդիրների խաչմերուկում

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի միգրացիոն գործընթացների, դրանց առաջացման պատճառների, զարգացման առանձնահատկությունների և երկրի սոցիալ-տնտեսական ու ժողովրդագրական կյանքի վրա ունեցած ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է միգրացիային՝ որպես ժամանակակից Հայաստանի առջև ծառացած կարևորագույն հասարակական, ժողովրդագրական և քաղաքական հիմնախնդիրներից մեկի՝ դիտարկելով այն ինչպես երկրի ներքին զարգացման, այնպես էլ տարածաշրջանային և միջազգային գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում Հայաստանի միգրացիոն իրավիճակի ձևավորման պատմական և արդի նախադրյալներն են, բնակչության տեղաշարժերի հիմնական ուղղությունները, արտագաղթի և ներգաղթի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև միգրացիոն հոսքերի վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական և ժողովրդագրական գործոնները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի՝ որպես տարածաշրջանային և միջազգային միգրացիոն գործընթացների մասնակից երկրի դիրքի ուսումնասիրությունը, քանի որ երկրի աշխարհագրական դիրքը, պատմական զարգացումները, տարածաշրջանային քաղաքական իրադրությունը, տնտեսական պայմաններն ու հասարակական փոխակերպումները սերտորեն փոխկապակցված են բնակչության տեղաշարժերի հետ։ Աշխատության շրջանակում միգրացիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես բնակչության տարածական տեղաշարժ, այլև որպես բազմաշերտ գործընթաց, որն անմիջական ազդեցություն ունի մարդկային ռեսուրսների, աշխատուժի կառուցվածքի, զբաղվածության, բնակչության տարիքային կազմի, ընտանիքի սոցիալական վիճակի, ազգային ինքնության և երկրի երկարաժամկետ զարգացման հեռանկարների վրա։ Կարևորվում են նաև Հայաստանից արտագաղթի հետևանքները, մասնավորապես՝ բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները, ժողովրդագրական հավասարակշռության խախտումը, մասնագիտական ներուժի արտահոսքը, մարդկային կապիտալի կորուստը և դրանց հնարավոր ազդեցությունը երկրի տնտեսական ու հասարակական առաջընթացի վրա։ Միգրացիոն հիմնախնդիրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի առջև ծառացած մարտահրավերների փոխկապակցված բնույթը և հասկանալու, թե ինչպես են միջազգային տնտեսական անհավասարությունները, աշխատանքային շուկայի պահանջարկը, կենսամակարդակի տարբերությունները, քաղաքական անկայունությունն ու տարածաշրջանային զարգացումները պայմանավորում մարդկանց տեղաշարժի որոշումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև միգրացիոն գործընթացների կառավարման և դրանց հետևանքների մեղմման խնդիրը՝ ընդգծելով պետական քաղաքականության, իրավական կարգավորումների, սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմների և միջազգային համագործակցության նշանակությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կարևոր է նաև Հայաստան–սփյուռք հարաբերությունների տեսանկյունից, քանի որ արտագաղթի հետևանքով ձևավորված համայնքները, հայրենիքից դուրս բնակվող հայերի հետ կապերի պահպանումը, վերադարձի հնարավորությունները և սփյուռքի ներուժի ներգրավումը Հայաստանի զարգացման գործընթացներում միգրացիոն քաղաքականության կարևոր բաղադրիչներ են։ Հետազոտությունը արժեքավոր է նրանով, որ միգրացիոն երևույթները ներկայացնում է Հայաստանի ազգային և տարածաշրջանային առանձնահատկությունների համատեքստում՝ հնարավորություն ընձեռելով խնդիրը դիտարկել ոչ թե առանձին սոցիալական երևույթների, այլ ժողովրդագրական, տնտեսական, քաղաքական և մշակութային գործընթացների ամբողջության մեջ։ Այն նպաստում է Հայաստանի միգրացիոն իրավիճակի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, երկրի զարգացման վրա բնակչության տեղաշարժերի ազդեցության գիտակցմանը և միգրացիոն հիմնախնդիրների նկատմամբ համակարգային մոտեցման ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել միգրացիայի, ժողովրդագրության, սոցիոլոգիայի, քաղաքագիտության, տնտեսագիտության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև Հայաստանի հասարակական-քաղաքական և ժողովրդագրական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Updated: 2026-11-20
Հայաստանը միգրացիոն հիմնախնդիրների խաչմերուկում

Free

Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more