Ղափլանյան, Վարդան Արթուրի

History

Աշխատությունը նվիրված է 1991–2010 թվականներին Աբխազիայի շուրջ Թուրքիայի քաղաքական և տնտեսական ներգրավվածության ուսումնասիրությանը՝ Հարավային Կովկասում հետխորհրդային վերափոխումների և տարածաշրջանային հարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում Թուրքիայի արտաքին քաղաքական ու տնտեսական շահերի, Սևծովյան տարածաշրջանի նկատմամբ նրա մոտեցումների և աբխազական ուղղությամբ ձևավորված կապերի առանձնահատկությունների վերլուծությունն է։ Քննվում է Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ստեղծված նոր աշխարհաքաղաքական միջավայրը, վրաց-աբխազական հակամարտության ազդեցությունը տարածաշրջանային հարաբերությունների վրա և այն պայմանները, որոնց շրջանակում Թուրքիան կառուցել է հարաբերություններ տարածաշրջանի տարբեր դերակատարների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պաշտոնական քաղաքականության և ոչ պետական կապերի հարաբերակցությանը, քանի որ տվյալ ժամանակաշրջանում նշանակություն են ունեցել ոչ միայն միջպետական հարաբերությունները, այլև գործարար շրջանակների, հասարակական կազմակերպությունների և Թուրքիայում բնակվող աբխազական ու հյուսիսկովկասյան ծագում ունեցող համայնքների գործունեությունը։ Տնտեսական հարթությունում դիտարկվում են առևտրային կապերը, մասնավոր ձեռնարկատիրական գործունեությունը, տրանսպորտային հաղորդակցության խնդիրները և տնտեսական սահմանափակումների պայմաններում ձևավորված փոխգործակցության առանձնահատկությունները։ Քննության առարկա են դառնում նաև այդ հարաբերությունների հնարավոր ազդեցությունները Աբխազիայի տնտեսական միջավայրի, արտաքին կապերի և տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների վրա։ Քաղաքական տեսանկյունից ուսումնասիրվում է Թուրքիայի գործունեության փոխկապակցվածությունը Վրաստանի հետ հարաբերությունների, Սևծովյան տարածաշրջանի քաղաքականության և տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրների հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Ռուսաստանի դերակատարությանը՝ որպես Աբխազիայի շուրջ ձևավորված քաղաքական և տնտեսական գործընթացների կարևոր արտաքին գործոնի։ Ժամանակագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Թուրքիայի ներգրավվածության փոփոխությունները երկու տասնամյակների ընթացքում և տարբերակելու քաղաքական հայտարարությունները, պաշտոնական սահմանափակումները և փաստացի տնտեսական ու հասարակական կապերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանագիտության և միջազգային տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Թուրքիայի աբխազական ուղղությամբ գործունեության քաղաքական ու տնտեսական հետևանքները Հարավային Կովկասի հետխորհրդային զարգացման ընդհանուր գործընթացների շրջանակում։