Ղազարյան, Անի Վաչիկի

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Ավետիք Իսահակյանի գրական ժառանգության մեջ հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական գաղափարների, պատմական ճակատագրի և հայրենիքի ազատության թեմաների գեղարվեստական արտահայտության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի պոեզիայում, արձակում և հրապարակախոսական ժառանգության մեջ ազգային ինքնության, հայրենասիրության, պատմական հիշողության, ազատության ձգտման և ժողովրդի ապագայի վերաբերյալ գաղափարների դրսևորումներն են։ Քննության են առնվում այն ստեղծագործական մոտիվներն ու պատկերները, որոնց միջոցով ներկայացվում են հայրենի հողի նկատմամբ կապվածությունը, ազգային արժանապատվության գիտակցումը, օտարության և հայրենազրկման զգացողությունը, ինչպես նաև ժողովրդի պատմական փորձության գեղարվեստական ընկալումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անհատական ապրումների և ազգային խնդիրների փոխկապակցվածությանը, քանի որ գրողի ստեղծագործություններում անձնական ցավը, կարոտը և ազատության ձգտումը հաճախ ձեռք են բերում ավելի լայն հասարակական ու ազգային իմաստ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված գործերի համեմատական քննություն՝ բացահայտելով ազգային թեմատիկայի զարգացման ընթացքը և պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը հեղինակի աշխարհայացքի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խորհրդանիշների, պատմական հիշողության, հայրենի բնաշխարհի պատկերների և ժողովրդական մշակույթից եկող տարրերի վերլուծությունը, որոնց միջոցով ձևավորվում է հայրենիքի գեղարվեստական կերպարը։ Քննվում են նաև ազգային ազատության և համամարդկային ազատության գաղափարների հարաբերակցությունը, անհատի բարոյական պատասխանատվության խնդիրը և պատմական արդարության որոնումը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե ինչպես են հասարակական ու պատմական խնդիրները վերափոխվում գրական նյութի՝ պահպանելով գեղարվեստական ինքնուրույնությունն ու քնարական խորությունը։ Միաժամանակ գրողի ստեղծագործական ժառանգությունը դիտարկվում է XIX դարի վերջի և XX դարի հայ գրական ու պատմամշակութային գործընթացների համատեքստում՝ բացահայտելով ազգային թեմատիկայի տեղը նրա աշխարհայացքային համակարգում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը նպաստում է Իսահակյանի ստեղծագործության ազգային-պատմական շերտերի խորքային մեկնաբանությանը և հայ գրականության մեջ ազատության ու հայրենիքի գաղափարների գեղարվեստական զարգացման առանձնահատկությունների բացահայտմանը։