Ղազարյան, Մարինե Դավթի

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Հակոբ Օշականի փոքր արձակի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նրա գեղարվեստական աշխարհի առանցքային խնդիրներից մեկի՝ հոգևորի և բնազդայինի փոխհարաբերության վրա։ Գրքում քննության են առնվում Օշականի պատմվածքների և փոքրածավալ արձակ ստեղծագործությունների թեմատիկ, գաղափարական, հոգեբանական և ոճական առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով այն հակասություններն ու ներքին բախումները, որոնք ձևավորում են նրա կերպարների վարքագիծն ու հոգեբանական աշխարհը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու բնազդների, ցանկությունների, կրքերի և զգացմունքների հարաբերությանը բարոյական, հոգևոր և հասարակական արժեքների հետ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այն իրավիճակները, որոնցում մարդկային ներաշխարհում բախվում են մարմնական ձգտումները և հոգևոր իդեալները՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը կերպարների որոշումների, հարաբերությունների և կյանքի ընթացքի վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Օշականի կերպարակերտման սկզբունքները, հոգեբանական խորությունը, ներքին մենախոսության և նկարագրության կիրառությունը, ինչպես նաև հեղինակի պատմողական և լեզվական առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մարդկային բնավորության հակասականության, ենթագիտակցական մղումների, մեղքի, ցանկության, բարոյական ընտրության և ինքնաճանաչման թեմաներին։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Օշականի փոքր արձակում անհատի ներաշխարհը հաճախ ներկայացվում է որպես բարդ և հակասական տարածք, որտեղ սոցիալական միջավայրը, ավանդական բարոյական պատկերացումները, հոգևոր ձգտումները և բնազդային մղումները փոխադարձաբար ազդում են միմյանց վրա։ Գրքում դիտարկվում է նաև գրողի վերաբերմունքը մարդու և հասարակության հարաբերությանը՝ ընդգծելով այն սոցիալական ու մշակութային պայմանները, որոնք ձևավորում կամ սահմանափակում են անհատի վարքագիծը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Օշականի փոքր արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունները ոչ միայն սյուժետային և թեմատիկ, այլև հոգեբանական ու փիլիսոփայական մակարդակներում։ Ներկայացված վերլուծությունը նպաստում է գրողի ստեղծագործական ժառանգության ավելի ամբողջական ընկալմանը և նրա տեղը հայ արձակի զարգացման պատմության մեջ գնահատելուն։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, հոգեբանական գրականության հետազոտողների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հակոբ Օշականի ստեղծագործությամբ և մարդու ներաշխարհի գեղարվեստական մեկնաբանությամբ։