Գրիգորյան, Հասմիկ Հայկի

Գրիգորյան, Հասմիկ Հայկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Linguistics

Ժամանակակից ֆրանսերենի նորաբանությունների և հոմանիշային տեղաշարժերի հանրալեզվաբանական քննություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսերենի բառապաշարում տեղի ունեցող նորարարական գործընթացների և հոմանիշային հարաբերությունների փոփոխությունների հանրալեզվաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում լեզվի բառային կազմի զարգացումն է հասարակական, մշակութային, տեխնոլոգիական և հաղորդակցական փոփոխությունների ազդեցության ներքո։ Նորաբանությունները դիտարկվում են որպես լեզվի բնական զարգացման կարևոր դրսևորումներ, որոնք առաջանում են նոր առարկաներ, երևույթներ, հասկացություններ և հասարակական իրողություններ անվանելու անհրաժեշտությունից, ինչպես նաև խոսողների ստեղծագործական լեզվագործունեության արդյունքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել նոր բառերի ձևավորման հիմնական եղանակները, արդեն գոյություն ունեցող բառերի նոր իմաստների առաջացումը, փոխառությունները, բառակազմական նոր մոդելները և տարբեր սոցիալական խմբերում տարածվող լեզվական նորամուծությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես են նոր բառային միավորները ներթափանցում ընդհանուր գործածության մեջ, ինչպիսի փոփոխություններ են կրում դրանց իմաստային և ոճական բնութագրերը և ինչ դեր ունեն զանգվածային հաղորդակցությունը, թվային միջավայրը, մասնագիտական ոլորտներն ու երիտասարդական խոսքը դրանց տարածման գործընթացում։ Հոմանիշային տեղաշարժերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես կարող է նոր բառի կամ նոր իմաստի հայտնվելը վերակազմավորել արդեն գոյություն ունեցող բառերի միջև հարաբերությունները։ Նման փոփոխությունների հետևանքով որոշ միավորներ կարող են ձեռք բերել նոր ոճական երանգներ, սահմանափակվել որոշակի հաղորդակցական միջավայրով կամ, հակառակը, ընդլայնել իրենց գործածության շրջանակը։ Հանրալեզվաբանական մոտեցման շրջանակում կարևորվում է խոսողների տարիքի, սոցիալական միջավայրի, մասնագիտական պատկանելության, հաղորդակցական իրավիճակի և լեզվական հեղինակության ազդեցությունը բառային տարբերակների ընտրության վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ֆրանսերենի և այլ լեզուների շփման հետևանքով առաջացող բառային փոփոխություններին՝ ուսումնասիրելով փոխառությունների և տեղական համարժեքների միջև մրցակցությունն ու համատեղ գործածությունը։ Առանձին նշանակություն ունի լեզվական նորմի և իրական խոսքային գործածության հարաբերակցությունը, քանի որ նորաբանությունների ընդունումը հաճախ ուղեկցվում է լեզվական ընտրության և նորմավորման վերաբերյալ հասարակական քննարկումներով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրալեզվաբանության, բառագիտության, իմաստաբանության և նորաբանությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ժամանակակից ֆրանսերենի բառապաշարը որպես հասարակական փոփոխություններին արձագանքող և շարունակաբար վերակազմավորվող լեզվական համակարգ։

Updated: 2026-09-27
Ժամանակակից ֆրանսերենի նորաբանությունների և հոմանիշային տեղաշարժերի հանրալեզվաբանական քննություն

Free

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book4 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more