Գրիմ, Յակով

Literature

Այս փոքրածավալ հրատարակությունը պատկանում է այն գրականության շրջանակին, որի վերնագիրը կենտրոնանում է ընտանիքի ներսում ձևավորվող հարաբերությունների և քույր ու եղբայր կապի վրա։ Եղբայրության և քույրության թեման կարևոր տեղ է զբաղեցնում ընտանեկան ու դաստիարակչական գրականության մեջ, քանի որ հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու փոխադարձ սիրո, հոգատարության, վստահության, համագործակցության և պատասխանատվության արժեքներին։ Նմանատիպ ստեղծագործությունները հաճախ նպատակ ունեն ընթերցողին ներկայացնելու ընտանեկան հարաբերությունների նշանակությունը և ցույց տալու, թե ինչպես են ուշադրությունն ու փոխօգնությունը նպաստում մարդկանց միջև ամուր կապերի ձևավորմանը։ Ընտանեկան միջավայրը երեխայի բնավորության և բարոյական պատկերացումների ձևավորման առաջին կարևոր տարածքներից է, որտեղ սովորում են հարգել ուրիշների զգացմունքները, կիսել պարտականությունները, աջակցել հարազատներին և հաշտվել տարաձայնություններից հետո։ Այսպիսի թեմաներով գրականությունը կարող է ծառայել ինչպես հաճելի ընթերցանության, այնպես էլ դաստիարակչական նպատակների՝ խրախուսելով բարությունը, համբերությունը, ազնվությունը և մերձավորների նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքը։ XIX դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ ընտանիքին, երեխաների վարքին և բարոյական դաստիարակությանը վերաբերող երկերը կարևոր դեր են ունեցել կրթական գաղափարների տարածման և ընթերցանության մշակույթի զարգացման գործում։ Դրանք կարող էին նախատեսված լինել երիտասարդ ընթերցողների, ընտանիքների կամ կրթական միջավայրի համար՝ նպաստելով գրականության միջոցով արժեքների փոխանցմանը։ Մոսկվայում լույս տեսած այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն տպագիր մանկական և ընտանեկան գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմությամբ, XIX դարի դաստիարակչական գաղափարներով և ընտանեկան հարաբերությունների գեղարվեստական ներկայացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Փոքրածավալ գրքերը ևս կարևոր տեղ են զբաղեցնում պատմական գրադարանային հավաքածուներում, քանի որ արտացոլում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ընթերցանության համար ընտրված թեմաները, գրական նախասիրությունները և կրթական նպատակները։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել ստեղծագործության սյուժեն, հերոսների բնավորությունները, հեղինակի անունը կամ այն հանգամանքը, թե գիրքն ուղղակիորեն նախատեսված է եղել երեխաների համար։ Հետևաբար, բովանդակության առավել մանրամասն բնութագրումը պահանջում է բնագրի ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես ընտանեկան հարաբերությունների թեմային առնչվող հայերեն գրական ժառանգության նմուշ, որի վերնագիրը շեշտադրում է եղբոր և քրոջ փոխհարաբերությունների կարևորությունը և հնարավորություն է տալիս այն դասակարգելու ընտանեկան ու բարոյադաստիարակչական գրականության շրջանակում։