Գյուզալյան, Հայկ Հելցի

Գյուզալյան, Հայկ Հելցի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Sociology

Социальная стратификация и социальная политика в Армении переходного периода

Աշխատությունը նվիրված է անցումային ժամանակաշրջանի Հայաստանում հասարակության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունների և սոցիալական քաղաքականության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսական և ինստիտուցիոնալ վերափոխումների պայմաններում բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի ձևավորման, նրանց միջև տնտեսական ու սոցիալական տարբերությունների խորացման կամ փոփոխման, սոցիալական շարժունակության և կենսամակարդակի հետ կապված գործընթացներն են։ Սոցիալական շերտավորումը դիտարկվում է որպես հասարակության տարբերակում՝ ըստ եկամտի, զբաղվածության, կրթության, մասնագիտական դիրքի, սեփականության, սոցիալական կարգավիճակի և այլ հատկանիշների, որոնք կարող են պայմանավորել անհատների ու ընտանիքների հնարավորությունների տարբերությունները։ Անցումային շրջանի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են տնտեսական համակարգի վերափոխումը, աշխատաշուկայի փոփոխությունները, սեփականության հարաբերությունների վերակազմավորումը և նոր տնտեսական գործունեության ձևերի զարգացումը կապված հասարակության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել աղքատության, գործազրկության, եկամուտների անհավասարության, սոցիալական խոցելիության և բնակչության տարբեր խմբերի կենսապայմանների խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել միջին խավի ձևավորման, սոցիալական շարժունակության հնարավորությունների և նոր մասնագիտական ու տնտեսական խմբերի առաջացման հարցերին։ Սոցիալական քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես պետական և հասարակական մեխանիզմների համակարգ, որի միջոցով փորձ է արվում մեղմել սոցիալական ռիսկերը, աջակցել առավել խոցելի խմբերին և նպաստել հասարակության սոցիալական կայունությանը։ Կարող են քննության առնվել սոցիալական աջակցության, կենսաթոշակային ապահովության, զբաղվածության քաղաքականության, կրթության և առողջապահության հասանելիության հետ կապված ուղղությունները՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը սոցիալական տարբերությունների կարգավորման համար։ Կարևորվում է նաև սոցիալական քաղաքականության հասցեականության և արդյունավետության խնդիրը, քանի որ սահմանափակ հանրային ռեսուրսների պայմաններում էական նշանակություն ունի աջակցության համապատասխանեցումը բնակչության իրական կարիքներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիոլոգիայի, սոցիալական քաղաքականության, աշխատանքի տնտեսագիտության և անցումային հասարակությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանում հասարակության սոցիալական շերտավորման փոփոխությունների հիմնական օրինաչափությունները և դրանց նկատմամբ սոցիալական քաղաքականության արձագանքների առանձնահատկությունները։

Updated: 2026-09-27
Социальная стратификация и социальная политика в Армении переходного периода

Free

Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more