Հակոբյան, Առնոլդ Մեժլումի

Economics

Աշխատությունը նվիրված է շուկայում գերիշխող դիրք ունեցող առևտրային կազմակերպությունների ներդրումային որոշումների ձևավորման և հիմնավորման համար տնտեսագիտամաթեմատիկական մեթոդների ու մոդելների կիրառման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կազմակերպության երկարաժամկետ ներդրումային վարքագծի և շուկայական միջավայրի փոխկապակցվածությունն է՝ հաշվի առնելով պահանջարկի փոփոխությունները, մրցակցային պայմանները, ֆինանսական սահմանափակումները, կապիտալի արժեքը, սպասվող եկամտաբերությունը և ներդրումային ռիսկերը։ Գերիշխող դիրք ունեցող կազմակերպությունների դեպքում ներդրումային որոշումները դիտարկվում են նաև դրանց շուկայական նշանակության տեսանկյունից, քանի որ արտադրական կամ իրացման հնարավորությունների ընդլայնումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը և նոր ուղղություններում կապիտալի տեղաբաշխումը կարող են ազդեցություն ունենալ ոչ միայն կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների, այլև շուկայի ընդհանուր կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներդրումային ռազմավարության ձևավորման օպտիմալացման խնդիրներին, որոնց միջոցով հնարավոր է սահմանափակ ֆինանսական ռեսուրսները բաշխել տարբեր ներդրումային նախագծերի միջև՝ ընտրված տնտեսական չափանիշներին համապատասխան։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մաթեմատիկական ծրագրավորման, սցենարային վերլուծության, կանխատեսման, բազմաչափ գնահատման և որոշումների ընդունման մոդելավորման մոտեցումներ։ Կարևոր խնդիր է ժամանակի գործոնի հաշվառումը, քանի որ ներդրումային ծախսերը և դրանցից ակնկալվող տնտեսական արդյունքները ձևավորվում են տարբեր ժամանակահատվածներում, իսկ շուկայական պայմանները կարող են փոփոխվել ռազմավարության իրականացման ընթացքում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև անորոշության պայմաններում որոշումների մոդելավորում՝ համադրելով հնարավոր եկամտաբերությունն ու ռիսկը և գնահատելով տարբեր տնտեսական սցենարների ազդեցությունը ընտրված ռազմավարության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի մոդելների պարամետրերի ընտրությունը և դրանց համապատասխանությունը կազմակերպության իրական ֆինանսատնտեսական ցուցանիշներին, քանի որ դրանից է կախված հաշվարկային արդյունքների կիրառական արժեքը։ Տնտեսագիտամաթեմատիկական մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս համեմատել ներդրումային ռազմավարության մի քանի հնարավոր տարբերակներ, գնահատել դրանց երկարաժամկետ հետևանքները և որոշումների ընդունումը դարձնել առավել համակարգված ու հիմնավորված։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ներդրումային կառավարման, միկրոտնտեսագիտության, շուկայի կառուցվածքների տեսության, օպտիմալացման և տնտեսագիտամաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել խոշոր առևտրային կազմակերպությունների ռազմավարական ներդրումային որոշումների վերլուծության գործիքակազմը։