Հարությունյան, Արա Արամի

Other Subjects

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Երևանի հրապարակների ձևավորման, զարգացման և քաղաքային միջավայրում դրանց դերի ուսումնասիրությանը՝ ճարտարապետական, քաղաքաշինական և գեղարվեստական տեսանկյուններից։ Հետազոտության կենտրոնում Երևանի հրապարակների տարածական կազմակերպման, հատակագծային կառուցվածքի, ծավալատարածական հարաբերությունների, ֆունկցիոնալ նշանակության և քաղաքի ընդհանուր կերպարի ձևավորման մեջ դրանց ունեցած դերի հետ կապված հիմնախնդիրներն են։ Հրապարակը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բաց քաղաքային տարածք, այլև որպես հասարակական կյանքի կարևոր կենտրոն, որտեղ փոխկապակցվում են տրանսպորտային, հետիոտնային, վարչական, մշակութային, առևտրային և հանգստի գործառույթները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Երևանի տարբեր հրապարակների ձևավորման պատմական փուլերը, դրանց կառուցվածքային փոփոխությունները և քաղաքի զարգացման տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջացած նոր պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրապարակների և դրանց շրջապատող շենքերի փոխհարաբերությանը, ճարտարապետական միջավայրի ամբողջականությանը, շենքերի բարձրությունների և ծավալների հարաբերակցությանը, տեսողական առանցքներին, տարածության մասշտաբայնությանը և քաղաքային համայնապատկերի ձևավորմանը։ Կարևոր խնդիր է նաև հրապարակների ֆունկցիոնալ կազմակերպումը՝ հաշվի առնելով մարդկանց շարժը, տրանսպորտային հոսքերը, հետիոտների անվտանգությունը, կանաչապատումը, հանգստի գոտիները և հանրային միջոցառումների անցկացման հնարավորությունները։ Երևանի քաղաքային միջավայրի առանձնահատկությունները պայմանավորված են նաև տեղանքի ռելիեֆով, բնական լանդշաֆտով, կլիմայական պայմաններով, պատմական կառուցապատմամբ և քաղաքի ճարտարապետական ժառանգությամբ, ուստի հրապարակների ձևավորման հարցերը պահանջում են այդ գործոնների համակցված ուսումնասիրություն։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պատմական և ժամանակակից կառուցապատման միջև հավասարակշռության պահպանմանը, հրապարակների վերակառուցման և բարեկարգման ժամանակ պատմամշակութային արժեքների պաշտպանության անհրաժեշտությանը, ինչպես նաև նոր քաղաքաշինական միջամտությունների ազդեցությանը արդեն ձևավորված քաղաքային տարածքների վրա։ Առանձին կարևորություն ունի հրապարակների գեղարվեստական կերպարի ձևավորումը, որը ներառում է ճարտարապետական դետալները, ծածկույթները, կանաչապատումը, ջրային տարրերը, լուսավորությունը, փոքր ճարտարապետական ձևերը և հանրային արվեստի օբյեկտները։ Այս բոլոր բաղադրիչների ճիշտ համադրությունը կարող է նպաստել հրապարակների ինքնատիպության, հարմարավետության և հասարակական գրավչության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ժամանակակից քաղաքաշինության տեսանկյունից, քանի որ հասարակական բաց տարածքների որակը մեծապես ազդում է քաղաքի բնակելիության, քաղաքային կյանքի ակտիվության և բնակիչների առօրյա միջավայրի հարմարավետության վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, քաղաքաշինարարներին, լանդշաֆտային ճարտարապետներին, դիզայներներին, արվեստաբաններին, պատմաբաններին, հուշարձանների պահպանության մասնագետներին և քաղաքային միջավայրի զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Երևանի քաղաքաշինական պատմության և ժամանակակից զարգացման համատեքստում, քանի որ հնարավորություն է տալիս դիտարկել քաղաքի հրապարակները որպես փոխկապակցված ճարտարապետական և հասարակական տարածքներ ու բացահայտել դրանց պահպանման, վերակազմակերպման և հետագա զարգացման հիմնական խնդիրները։