Հարությունյան, Մանուկ Արսենի

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային հայ հասարակության սոցիալական վերափոխումների պայմաններում անհատի և հասարակության փոխհարաբերություններում առաջացող օտարման երևույթի սոցիալ-փիլիսոփայական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացներն են, որոնց հետևանքով մարդը կարող է հեռացում կամ անհամապատասխանություն զգալ աշխատանքի, հասարակական ինստիտուտների, մշակութային արժեքների, սոցիալական խմբերի, քաղաքական ու տնտեսական գործընթացների կամ սեփական գործունեության արդյունքների նկատմամբ։ Օտարումը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ սոցիալական երևույթ, որի վերլուծությունը պահանջում է տնտեսական, մշակութային, արժեքային և հոգեբանական գործոնների փոխկապակցված դիտարկում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խորհրդային համակարգի փլուզումից հետո ձևավորված նոր հասարակական հարաբերություններին, սոցիալական կառուցվածքի փոփոխություններին, շուկայական հարաբերությունների հաստատմանը, արժեքային համակարգերի վերափոխմանը և անհատական ու կոլեկտիվ ինքնության վերաիմաստավորմանը։ Քննվում է այն հարցը, թե արագ սոցիալական փոփոխությունների պայմաններում ինչպես են վերափոխվում մարդու պատկերացումները հասարակության մեջ իր տեղի, աշխատանքի, սոցիալական պատասխանատվության, հանրային մասնակցության և ապագայի նկատմամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ սոցիալական անհավասարության, տնտեսական անորոշության, միգրացիոն գործընթացների, համայնքային կապերի փոփոխության և հասարակական ինստիտուտների նկատմամբ վստահության խնդիրներին՝ դրանք դիտարկելով օտարման հնարավոր սոցիալական համատեքստերի շրջանակում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օտարման դասական փիլիսոփայական հայեցակարգերի քննությունը և դրանց կիրառելիության գնահատումը հետխորհրդային հասարակությունների ուսումնասիրության համար։ Վերլուծվում են անհատի ինքնաիրացման հնարավորությունների, ազատության և սոցիալական պայմանավորվածության հարաբերությունները, ինչպես նաև այն հակասությունները, որոնք կարող են առաջանալ անձնական նպատակների և հասարակական իրականության միջև։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև մշակութային օտարման խնդիրը՝ կապված ավանդական և նոր արժեքների փոխհարաբերության, մշակութային շարունակականության և սոցիալական ինքնության փոփոխությունների հետ։ Հետխորհրդային հայ հասարակությունը դիտարկվում է ավելի լայն հասարակական վերափոխումների համատեքստում՝ միաժամանակ հաշվի առնելով տեղական պատմամշակութային և սոցիալական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և հասարակական փոփոխությունների տեսությունների մոտեցումները՝ բացահայտելու օտարման դրսևորումների պատճառները, ձևերը և հասարակական նշանակությունը վերափոխվող սոցիալական միջավայրում։