Հարությունյան, Ռուբինա Ռոբերտի

Հարությունյան, Ռուբինա Ռոբերտի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Pedagogy

Գոյականի բառաքերականական կարգերի ուսուցումը միջին դպրոցում որպես սովորողների բառապաշարի հարստացման միջոց

Աշխատությունը նվիրված է միջին դպրոցում գոյականի բառաքերականական առանձնահատկությունների ուսուցման մեթոդական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով սովորողների ակտիվ և պասիվ բառապաշարի հարստացման կարևոր միջոց։ Հետազոտության առանցքում քերականական գիտելիքների և բառապաշարային աշխատանքի փոխկապակցված կազմակերպումն է, որի միջոցով սովորողները ոչ միայն յուրացնում են գոյականի ձևաբանական հատկանիշները, այլև ընդլայնում են բառերի իմաստների, գործածության ոլորտների և ոճական հնարավորությունների վերաբերյալ իրենց գիտելիքները։ Քննվում են գոյականի բառաքերականական կարգերի ուսուցման բովանդակությունը, դրանց ներկայացման հաջորդականությունը և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան մեթոդների ընտրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գոյականների իմաստային խմբերի, հատուկ և հասարակ անունների, անձնանիշ և իրանիշ բառերի, թվի, հոլովման ու առման հետ կապված լեզվական երևույթների ուսուցմանը՝ դրանք կապելով բառապաշարի նպատակային զարգացման հետ։ Կարևորվում է այն մոտեցումը, ըստ որի քերականական նյութը չպետք է յուրացվի մեկուսացված ձևով, այլ պետք է ուսումնասիրվի կենդանի խոսքի, գեղարվեստական և տեղեկատվական տեքստերի, բառարանային աշխատանքի ու հաղորդակցական առաջադրանքների միջոցով։ Տարբեր համատեքստերում գոյականների գործածության դիտարկումը հնարավորություն է տալիս սովորողներին տարբերակել բառերի հիմնական և փոխաբերական իմաստները, հասկանալ հոմանիշային ու հականիշային հարաբերությունները, ճանաչել բազմիմաստ բառերը և գիտակցաբար ընտրել խոսքային իրավիճակին համապատասխան բառամիավորներ։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բառային վարժությունները, տեքստային առաջադրանքները, բառերի խմբավորումը, բառակազմական դիտարկումները, բառարաններից օգտվելը և ինքնուրույն խոսք կառուցելու աշխատանքները։ Ուսուցման արդյունավետության տեսանկյունից ընդգծվում է սովորողի ակտիվ մասնակցությունը, երբ քերականական կանոնի յուրացումը զուգակցվում է բառերի որոնման, համեմատության, դասակարգման և խոսքում կիրառման հետ։ Նման աշխատանքը նպաստում է ոչ միայն բառապաշարի քանակական ընդլայնմանը, այլև բառերի իմաստային նրբությունների ընկալմանը, գրավոր ու բանավոր խոսքի ճշգրտությանը և լեզվական մտածողության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հայոց լեզվի քերականության, բառագիտության և դասավանդման մեթոդիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գոյականի ուսուցումը դարձնել սովորողների բառապաշարի զարգացման և խոսքային կարողությունների կատարելագործման արդյունավետ միջոց։

Updated: 2026-09-23
Գոյականի բառաքերականական կարգերի ուսուցումը միջին դպրոցում որպես սովորողների բառապաշարի հարստացման միջոց

Free

Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Read more