Հայրապետյան, Թամարա

Հայրապետյան, Թամարա

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Կոնստանդին Մելիք-Շահնազարյան (Տմբլաչի Խաչան)․ կյանքն ու ստեղծագործական գործունեությունը

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրականության և մշակութային կյանքի ներկայացուցիչներից Կոնստանդին Մելիք-Շահնազարյանի՝ Տմբլաչի Խաչան գրական անվամբ հայտնի գործչի կյանքին, ստեղծագործական ուղուն և գրական ժառանգությանը։ Այն ներկայացնում է հեղինակի կենսագրության հիմնական հանգրվանները, նրա ձևավորման միջավայրը, հասարակական ու մշակութային այն պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգացել են նրա աշխարհայացքն ու գրական հետաքրքրությունները։ Կենսագրական նյութի և գրականագիտական դիտարկումների համադրությամբ բացահայտվում են նրա ստեղծագործական անհատականության առանձնահատկությունները, գրական գործունեության ուղղությունները և հայ գրականության մեջ ունեցած տեղը։ Առանձին կարևորություն է տրվում ստեղծագործությունների թեմատիկ շրջանակին, գաղափարական բովանդակությանը, կերպարների ու իրավիճակների ներկայացման եղանակներին, ինչպես նաև հեղինակի լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին։ Գրական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են նրա երկերում արտացոլվել ժամանակի հասարակական հարաբերությունները, մարդկանց կենցաղը, բարքերն ու մտածողությունը, ինչպես նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերության տարբեր կողմերը։ Տմբլաչի Խաչանի գրական անվան և ստեղծագործական դիմագծի դիտարկումը կարևոր է նաև նրա հեղինակային ինքնության, գրական ինքնարտահայտման և ժամանակի հայ գրական միջավայրում ձևավորված գեղարվեստական մոտեցումների ընկալման համար։ Աշխատությունը նպաստում է գրողի ստեղծագործությունների՝ իրենց պատմական ու մշակութային համատեքստում ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով գրական երկերի և դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի կապը։ Կենսագրական տեղեկությունների և ստեղծագործական ժառանգության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հեղինակի կյանքի, մտավոր հետաքրքրությունների, գրական որոնումների և մշակութային գործունեության մասին։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ գրականության պատմության այն հատվածի ուսումնասիրության համար, որի շրջանակում գրական գործիչների անհատական փորձը, ստեղծագործական մոտեցումները և հասարակական միջավայրի արտացոլումը ձևավորել են ազգային գրական մտքի զարգացումը։ Այն օգտակար է հայ գրականությամբ, գրականագիտությամբ, կենսագրական ուսումնասիրություններով և հայ մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով Կոնստանդին Մելիք-Շահնազարյանի կյանքի ու գրական ժառանգության ճանաչմանը և նրա ստեղծագործական դերի արժևորմանը։

Updated: 2026-11-10
Կոնստանդին Մելիք-Շահնազարյան (Տմբլաչի Խաչան)․ կյանքն ու ստեղծագործական գործունեությունը

Free

Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book8 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book4 Read more