Հեզավեհ, Նասիմ Ահմադի

Հեզավեհ, Նասիմ Ահմադի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Biology

Систематика и экология черепах северо-западного Ирана

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի հյուսիսարևմտյան շրջաններում տարածված կրիաների կարգաբանական կազմի, կենսաբանական առանձնահատկությունների և էկոլոգիայի համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է տարածաշրջանի կրիաների տեսակային բազմազանությունը, դրանց կարգաբանական պատկանելությունը, մորֆոլոգիական հատկանիշները և առանձին տեսակների տարբերակման համար կարևոր բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսակների տարածման աշխարհագրական սահմաններին, տարբեր բնական միջավայրերում դրանց հանդիպման հաճախականությանը և պոպուլյացիաների տարածական կառուցվածքին։ Քննության են առնվում կրիաների կենսամիջավայրերի առանձնահատկությունները՝ ներառելով ջրային և ցամաքային էկոհամակարգերը, կլիմայական պայմանները, բուսականությունը, ջրային ռեսուրսների առկայությունը, տեղանքի բարձրությունը և այլ բնապահպանական գործոններ, որոնք կարող են ազդել կենդանիների տարածման ու կենսագործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև սննդային վարքը, սեզոնային ակտիվությունը, բազմացման առանձնահատկությունները, ձմեռման պայմանները և միջավայրի փոփոխություններին հարմարվելու մեխանիզմները։ Կարգաբանական ուսումնասիրությունների ընթացքում կարևոր նշանակություն ունեն արտաքին կառուցվածքի և չափաբանական հատկանիշների համեմատությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է պարզաբանել տարբեր պոպուլյացիաների և մերձավոր տեսակների միջև գոյություն ունեցող տարբերությունները։ Էկոլոգիական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բնական պայմանների և մարդկային գործունեության ազդեցությունը կրիաների պոպուլյացիաների վիճակի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում կենսամիջավայրերի փոփոխության, ջրային տարածքների վիճակի, գյուղատնտեսական գործունեության, ճանապարհային ենթակառուցվածքների և այլ մարդածին գործոնների հնարավոր ազդեցություններին։ Տարածաշրջանային ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հարակից տարածքների կենդանական աշխարհի հետ համեմատություններ կատարելու և տեսակների տարածման կենսաշխարհագրական օրինաչափությունները հասկանալու համար։ Ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել հազվադեպ կամ խոցելի պոպուլյացիաների վիճակի գնահատման, կենսաբազմազանության պահպանության և համապատասխան բնապահպանական միջոցառումների գիտական հիմնավորման նպատակով։ Աշխատությունն ունի կարևոր նշանակություն հերպետոլոգիայի, կենդանիների կարգաբանության, կենսաշխարհագրության և պահպանության կենսաբանության համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի կրիաների բազմազանության ու բնական էկոհամակարգերում նրանց դերի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։

Updated: 2026-09-29
Систематика и экология черепах северо-западного Ирана

Free

Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more