Հովհաննիսյան, Արմեն Հենրիկի

Հովհաննիսյան, Արմեն Հենրիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Geography

Մետաղական հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման համակարգերի ընտրումը, կատարելագործումը և նորերի ստեղծումը

Աշխատությունը նվիրված է մետաղական հանքավայրերի ստորգետնյա շահագործման համակարգերի ուսումնասիրությանը, դրանց ընտրության գիտատեխնիկական հիմնավորմանը, գործող տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը և նոր մշակման համակարգերի ստեղծման հնարավորություններին։ Քննարկվում են հանքավայրերի երկրաբանական կառուցվածքի, հանքամարմինների ձևի, հաստության, տեղադրման խորության և ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ազդեցությունները ստորգետնյա մշակման եղանակների ընտրության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքաքարի արդյունահանման արդյունավետությանը, հանքային պաշարների ամբողջական օգտագործմանը, կորուստների և աղքատացման նվազեցմանը, ինչպես նաև հանքարդյունաբերական աշխատանքների անվտանգության ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են ստորգետնյա մշակման տարբեր համակարգերի կառուցվածքային և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, հանքային փորվածքների կազմակերպումը, հանքաքարի պոկման, բեռնման և տեղափոխման գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում հանքային զանգվածի լարվածադեֆորմացիոն վիճակին, ստորգետնյա փորվածքների կայունությանը, հանքային ճնշման կառավարման մեթոդներին և ամրակապման համակարգերի կիրառմանը։ Կարևորվում են հանքարդյունահանման գործընթացների մեքենայացումը, ժամանակակից սարքավորումների ներդրումը, արտադրական ծախսերի օպտիմալացումը և աշխատանքի արտադրողականության բարձրացումը։ Դիտարկվում են նաև մշակման համակարգերի տեխնիկատնտեսական համեմատության, մաթեմատիկական մոդելավորման և նախագծային լուծումների արդյունավետության գնահատման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում նշանակալի տեղ կարող են զբաղեցնել նոր տեխնոլոգիական սխեմաների մշակումը, հանքավայրերի շահագործման պայմաններին համապատասխան դրանց հարմարեցումը և բնապահպանական ազդեցությունների նվազեցման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հանքարդյունաբերության տեխնոլոգիական զարգացման, հանքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և ստորգետնյա աշխատանքների անվտանգության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեռնային ճարտարագետների, հանքավայրերի նախագծողների, երկրաբանների, հանքարդյունաբերական տեխնոլոգիաների մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Updated: 2026-10-14
Մետաղական հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման համակարգերի ընտրումը, կատարելագործումը և նորերի ստեղծումը

Free

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more