Books by this author (1)
Mathematics
Նոր երկչափ անագի օքսիդների հաշվարկային որոնումը և դրանց կիրառությունը կիսահաղորդչային գազային սենսորներում
Աշխատությունը նվիրված է երկչափ կառուցվածք ունեցող անագի օքսիդային նոր նյութերի տեսական և հաշվարկային որոնմանը, դրանց կառուցվածքային ու էլեկտրոնային հատկությունների ուսումնասիրմանը և կիսահաղորդչային գազային սենսորներում կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ցածրաչափ նյութերի կայուն կառուցվածքների կանխատեսումն է՝ ժամանակակից հաշվարկային նյութագիտության և քվանտաքիմիական մոդելավորման մոտեցումների կիրառմամբ։ Քննվում են հնարավոր բյուրեղային կառուցվածքները, դրանց էներգետիկ և դինամիկական կայունությունը, էլեկտրոնային գոտիական կառուցվածքը, լիցքերի բաշխումը և մակերևութային հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նյութի կառուցվածքի և կիսահաղորդչային բնութագրերի միջև փոխկապակցվածությանը, քանի որ երկչափ համակարգերում մակերևութային ատոմների մեծ մասնաբաժինը կարող է զգալիորեն փոփոխել նյութի փոխազդեցությունը շրջակա գազային միջավայրի հետ։ Ուսումնասիրվում է տարբեր գազային մոլեկուլների ադսորբցիայի ազդեցությունը նյութի էլեկտրոնային հատկությունների վրա՝ գնահատելով, թե մոլեկուլի և զգայուն մակերևույթի փոխազդեցությունը որքանով կարող է փոփոխել լիցքային վիճակը, հաղորդականությունը կամ այլ չափելի բնութագրեր։ Նման հաշվարկները հնարավորություն են տալիս տեսականորեն գնահատելու հնարավոր սենսորային արձագանքը, ընտրողականությունը և տարբեր նյութական կառուցվածքների համեմատական հեռանկարայնությունը։ Կարևորվում է նաև գազային մոլեկուլների կլանման և մակերևույթից հեռացման գործընթացների ընդհանուր էներգետիկ նկարագրությունը, քանի որ սենսորային նյութի գործնական արժեքը կապված է ոչ միայն գազի հայտնաբերման հնարավորության, այլև զգայուն տարրի վերականգնելիության հետ։ Հաշվարկային որոնման մոտեցումը թույլ է տալիս նախապես ուսումնասիրել մեծ թվով հավանական կառուցվածքներ և առանձնացնել առավել հետաքրքիր թեկնածուները հետագա փորձարարական հետազոտությունների համար։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև անագի օքսիդների հայտնի ծավալային ձևերից դեպի ատոմային հաստությամբ համակարգեր անցման արդյունքում առաջացող նոր ֆիզիկական հատկությունների բացահայտման հնարավորությամբ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հաշվարկային նյութագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիայի և կիսահաղորդչային սենսորիկայի մոտեցումները՝ նոր երկչափ նյութերի կանխատեսման և գազերի հայտնաբերման տեխնոլոգիաներում դրանց կիրառական ներուժի գնահատման նպատակով։
Updated: 2026-09-25