Исаев, Андрей Анатольевич

Исаев, Андрей Анатольевич

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Թուրքիայի Քրդստանի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական զարգացման առանձնահատկությունները 1970–1980-ական թվականներին

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի Քրդստանի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական զարգացման առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ 1970–1980-ական թվականների պատմական իրադարձությունների և հասարակական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարածաշրջանի տնտեսական կառուցվածքը, հասարակական հարաբերությունները, քաղաքական իրավիճակը և քրդական ազգային շարժման ձևավորման ու զարգացման հիմնական օրինաչափությունները։ Սոցիալ-տնտեսական վերլուծության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում գյուղատնտեսության և արդյունաբերության զարգացման մակարդակին, առևտրի ընդլայնմանը, ենթակառուցվածքների և ֆինանսական համակարգի վիճակին, ինչպես նաև տարածաշրջանում կապիտալիստական հարաբերությունների աստիճանական ձևավորմանն ու արտադրական ուժերի զարգացման ընթացքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թուրքիայի արևելյան նահանգների տնտեսական հետամնացությանը, բնակչության սոցիալական կառուցվածքին, եկամուտների անհավասար բաշխմանը և պետական ներդրումային քաղաքականությանը։ Քննարկվում են կենտրոնական իշխանությունների կողմից տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման համար իրականացված ծրագրերը, դրանց արդյունավետությունը և առկա սահմանափակումները՝ բացահայտելով այն գործոնները, որոնք խոչընդոտել են Քրդստանի տնտեսական ներուժի լիարժեք իրացմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև քրդական ազգային-քաղաքական շարժման զարգացումը, որի ձևավորման նախադրյալները դիտարկվում են 1960-ական թվականների վերջից սկսված հասարակական ակտիվության համատեքստում։ Ներկայացվում են սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումների, ժողովրդավարական իրավունքների և ազգային ինքնության ճանաչման պահանջների շուրջ ձևավորված քաղաքական գործընթացները, ինչպես նաև քրդական տարբեր կուսակցությունների, կազմակերպությունների և շարժումների գործունեությունը։ Անդրադարձ է կատարվում 1971 թվականի ռազմական միջամտությունից հետո սկսված քաղաքական բռնաճնշումներին, քրդական կազմակերպությունների գործունեության սահմանափակմանը և 1974 թվականի համաներումից հետո ազգային շարժման վերակազմավորմանը։ Վերլուծվում են 1970–1980-ական թվականներին ձևավորված քաղաքական ուժերի գաղափարական ուղղությունները, կազմակերպչական կառուցվածքները, նպատակներն ու պայքարի մեթոդները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը քրդական ազգային շարժման հետագա ընթացքի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Թուրքիայի պետական իշխանությունների ազգային քաղաքականությանը, քրդական հարցի նկատմամբ պաշտոնական դիրքորոշումներին և տարածաշրջանի քաղաքական անկայունության ու տնտեսական զարգացման փոխկապակցվածությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տնտեսական անհավասարությունը, սոցիալական հակասությունները, պետական քաղաքականությունը և ազգային ինքնագիտակցության աճը փոխազդել՝ ձևավորելով Թուրքիայի Քրդստանի հասարակական-քաղաքական առանձնահատուկ միջավայրը։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է Թուրքիայի նորագույն պատմության, քրդական ազգային շարժման, Մերձավոր Արևելքի էթնոքաղաքական գործընթացների և տարածաշրջանային սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության գիտական և ճանաչողական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկ ամբողջության մեջ դիտարկում է տնտեսական զարգացման խնդիրներն ու ազգային-քաղաքական գործընթացները՝ բացահայտելով դրանց պատմական փոխկապակցվածությունը և ներկայացնելով քրդական հարցի զարգացման կարևոր փուլերից մեկը։

Updated: 2026-11-20
Թուրքիայի Քրդստանի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական զարգացման առանձնահատկությունները 1970–1980-ական թվականներին

Free

Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more