Իսպիրյան, Հրանտ Տիգրանի

Economics

Աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի գործունեության արդյունավետության գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բանկի ֆինանսական արդյունքների, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության, եկամտաբերության, իրացվելիության, ֆինանսական կայունության և ռիսկերի գնահատման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ֆինանսական և տնտեսական ցուցանիշների համակարգի ձևավորմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է համակողմանիորեն գնահատել բանկի գործունեությունը և համեմատել տարբեր ժամանակաշրջաններում կամ տարբեր բանկերում արձանագրված արդյունքները։ Քննության են առնվում ակտիվների և սեփական կապիտալի եկամտաբերությունը, տոկոսային եկամուտներն ու ծախսերը, շահույթի ձևավորման աղբյուրները, ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքը, կապիտալի բավարարությունը, իրացվելիության մակարդակը և բանկային գործունեությանը բնորոշ հիմնական ռիսկերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արդյունավետության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնների բացահայտմանը՝ ներառելով կառավարման որակը, ֆինանսական ռեսուրսների տեղաբաշխումը, վարկային և ավանդային քաղաքականությունը, գործառնական ծախսերը, մրցակցային միջավայրը և ընդհանուր տնտեսական պայմանները։ Ուսումնասիրվում են նաև բանկերի գործունեության արդյունավետության գնահատման ավանդական ֆինանսական գործակիցները և համալիր վերլուծության հնարավորությունները՝ առանձին ցուցանիշների սահմանափակումները հաղթահարելու նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել առևտրային բանկերի հիմնական ֆինանսական ցուցանիշները՝ բացահայտելով դրանց զարգացման միտումները, արդյունավետության տարբերությունները և ֆինանսական արդյունքների վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի շահութաբերության և ռիսկայնության միջև փոխկապակցվածության գնահատումը, քանի որ բարձր ֆինանսական արդյունքների ապահովումը պետք է դիտարկել բանկի կայունության և ստանձնած ռիսկերի համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բանկային կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ակտիվների ու պարտավորությունների կառուցվածքի բարելավման, ծախսերի օպտիմալացման և ֆինանսական վերահսկողության կատարելագործման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն ֆինանսների ու բանկային գործի համար՝ նպաստելով առևտրային բանկերի գործունեության գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը և կառավարման որոշումների համար անհրաժեշտ վերլուծական հիմքի ձևավորմանը։