Books by this author (1)

Online

History

The Black Sea and the early civilizations of Europe, the Near East and Asia

Աշխատությունը նվիրված է Սև ծովի տարածաշրջանի և Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի ու Ասիայի վաղ քաղաքակրթությունների միջև ձևավորված պատմական, տնտեսական և մշակութային կապերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Սև ծովն է՝ որպես կարևոր աշխարհագրական տարածք և հաղորդակցության հանգույց, որի միջոցով տարբեր ժողովուրդներ ու քաղաքակրթություններ հազարամյակների ընթացքում շփվել են միմյանց հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Սևծովյան ավազանի բնական և աշխարհագրական պայմանները, հնագույն բնակավայրերը և տարածաշրջանի զարգացման վրա ծովային ու ցամաքային հաղորդակցության ուղիների ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վաղ քաղաքակրթությունների ձևավորմանը և դրանց փոխազդեցությանը՝ սկսած նախապատմական հասարակություններից մինչև հին աշխարհի առավել զարգացած պետական կազմավորումները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել առևտրի, մետաղագործության, գյուղատնտեսության, ծովագնացության և արհեստների զարգացման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց տարածումը տարբեր տարածաշրջաններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հնագիտական գտածոներին, բնակավայրերի նյութական մշակույթին, կերամիկային, զենքերին, զարդերին և այլ առարկաներին, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել հին ժողովուրդների փոխադարձ կապերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Սև ծովի ափերին և հարակից տարածքներում ձևավորված հունական գաղութներին, տեղական բնակչության հետ նրանց հարաբերություններին և մշակութային փոխանակմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են Սևծովյան տարածաշրջանի կապերը Մերձավոր Արևելքի և Ասիայի հնագույն կենտրոնների հետ՝ բացահայտելով ապրանքների, տեխնոլոգիաների, գաղափարների և մշակութային տարրերի տարածման հնարավոր ուղիները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում միգրացիաների և ժողովուրդների տեղաշարժերի ուսումնասիրությունը, քանի որ Սևծովյան տարածաշրջանը տարբեր ժամանակաշրջաններում եղել է բնակչության տեղաշարժերի և մշակութային փոխազդեցությունների կարևոր գոտի։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել նաև վաղ քաղաքակրթությունների միջև քաղաքական և տնտեսական հարաբերությունները, պատերազմները, դաշինքները և առևտրային կապերը։ Սև ծովը ներկայացվում է ոչ թե որպես մեկուսացնող բնական սահման, այլ որպես տարբեր աշխարհների միջև կապ հաստատող տարածք, որի շուրջ ձևավորվել են բազմազան մշակութային միջավայրեր։ Հետազոտության կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն հնարավորություն է տալիս վաղ Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Ասիայի պատմությունը դիտարկել փոխկապակցված գործընթացների շրջանակում՝ խուսափելով քաղաքակրթությունների մեկուսացված զարգացման մասին պատկերացումներից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, հնագույն քաղաքակրթությունների մասնագետներին, աշխարհագրագետներին, արևելագետներին և Սևծովյան տարածաշրջանի հնագույն պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին։

Updated: 2026-09-22
The Black Sea and the early civilizations of Europe, the Near East and Asia

Free

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book19 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more