Books by this author (1)
Linguistics
Մակդիրներն ու մակդրավորման հնարները Շեքսպիրի ստեղծագործություններում և դրանց հայերեն թարգմանություններում («Ռիչարդ Երրորդ», «Ռոմեո և Ջուլիետ», «Տիմոն Աթենացի» դրամաների հիման վրա)
Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի դրամատուրգիական լեզվում մակդիրների և մակդրավորման գեղարվեստական հնարների գործառական, ոճական ու թարգմանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ երեք տարբեր դրամատիկական երկերի բնագրերի և դրանց հայերեն թարգմանությունների համադրական քննության հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում մակդիրը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առարկայի, անձի կամ երևույթի հատկանիշ արտահայտող լեզվական միավոր, այլև որպես կերպարների հոգեբանական նկարագիրը, հեղինակային գնահատականը, ստեղծագործության հուզական մթնոլորտը և պատկերային համակարգը ձևավորող կարևոր ոճական միջոց։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են առանձնացվել մակդիրների կառուցվածքային ու իմաստային տեսակները, դրանց կիրառման հաճախականությունը, համատեքստային նշանակությունը և փոխաբերական ներուժը։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր ժանրային և գաղափարական միջավայրերում ինչպիսի գործառույթներ են ստանձնում մակդրային կառույցները։ Պատմական դրամայում դրանք կարող են մասնակցել իշխանության, քաղաքական հակամարտության և կերպարների բարոյահոգեբանական բնութագրման ձևավորմանը, ողբերգական սիրո պատմության մեջ՝ հուզականության, հակադրությունների և քնարական պատկերների ստեղծմանը, իսկ փիլիսոփայական ու սոցիալական շեշտադրումներով դրամայում՝ մարդկային հարաբերությունների, հարստության, երախտագիտության և հիասթափության գնահատողական արտահայտմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է անգլերեն բնագրերի և հայերեն տարբերակների համեմատությունը։ Քննվում է, թե թարգմանության ընթացքում որքանով են պահպանվում բնագրային մակդիրների իմաստային ծավալը, պատկերավորությունը, հուզական երանգը և ոճական գործառույթը, ինչպես նաև ինչպիսի լեզվական փոխակերպումներ են անհրաժեշտ լինում անգլերենի և հայերենի կառուցվածքային ու բառաիմաստային տարբերությունների պատճառով։ Կարող են ուսումնասիրվել բառացի փոխանցման, իմաստային փոխարինման, ընդլայնման, կրճատման կամ նոր պատկերային համարժեքի ընտրության դեպքերը՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը դրամատիկական խոսքի ընդհանուր արտահայտչականության վրա։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև հայերենի պատկերավորման միջոցների ներուժը շեքսպիրյան խոսքի վերարտադրման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ոճագիտության, շեքսպիրագիտության, համեմատական լեզվաբանության և թարգմանագիտության մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է գեղարվեստական պատկերավորման կարևոր միջոցներից մեկը գործում բնագրում և ինչպիսի լեզվական ու ստեղծագործական լուծումներով է վերարտադրվում հայերեն թարգմանություններում։
Updated: 2026-09-27