Казанджян, Рем

Казанджян, Рем

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման պատմական նախադրյալների շուրջ

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման պատմական, քաղաքական և իրավական նախադրյալների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով այն պատմական իրադարձություններին, քաղաքական գործընթացներին և պետական որոշումներին, որոնք կարևոր նշանակություն են ունեցել տարածաշրջանի կարգավիճակի ձևավորման և ինքնորոշման հարցի առաջացման համար։ Հեղինակը խնդիրը դիտարկում է պատմական զարգացումների և միջազգային իրավունքի փոխկապակցվածության համատեքստում՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման հարցի ձևավորման նախապատմությունը, դրա պատմական հիմքերը և քաղաքական զարգացումների հաջորդականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի շուրջ ծավալված քաղաքական գործընթացներին, պետական սահմանների և վարչատարածքային կարգավորումների փոփոխություններին, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ընդունված որոշումների նշանակությանը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է նորահայտ փաստաթղթերի հավելվածի առկայությունը, որը պատմական ուսումնասիրությանը հաղորդում է սկզբնաղբյուրագիտական նշանակություն և հնարավորություն է տալիս խնդրին անդրադառնալ ոչ միայն պատմագիտական մեկնաբանությունների, այլև փաստաթղթային նյութերի միջոցով։ Փաստաթղթերի ներկայացումը կարևոր է պատմական իրադարձությունների ժամանակագրությունը վերականգնելու, քաղաքական որոշումների բովանդակությունը հասկանալու, դրանց ընդունման հանգամանքները բացահայտելու և տարբեր ժամանակաշրջանների իրավաքաղաքական դիրքորոշումները համադրելու տեսանկյունից։ Հեղինակը քննարկվող հիմնահարցը ներկայացնում է պատմության և միջազգային իրավունքի հատման կետում՝ կարևորելով ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի, տարածքային կարգավիճակի, պետական իրավասության և քաղաքական որոշումների պատմական հիմնավորվածության հարցերը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցի ձևավորման գործընթացի, դրա պատմական խորքային պատճառների և հետագա քաղաքական զարգացումների վրա ունեցած ազդեցության մասին։ Աշխատությունն առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև այն առումով, որ անդրադառնում է 20-րդ դարի տարածաշրջանային պատմության այն իրադարձություններին, որոնց ուսումնասիրությունը կարևոր է Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմությունը, հայ ժողովրդի նորագույն պատմությունը և հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների պատմական հիմքերը հասկանալու համար։ Փաստաթղթային նյութերի ներգրավումը գրքին հաղորդում է հետազոտական և սկզբնաղբյուրագիտական արժեք՝ այն դարձնելով օգտակար ոչ միայն պատմաբանների և արևելագետների, այլև քաղաքագետների, իրավաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հայագիտական ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների և արցախյան հիմնահարցով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն կարևոր ուսումնասիրական նյութ է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման պատմական նախադրյալների, տարածաշրջանի վարչաքաղաքական անցյալի, միջազգային իրավունքի սկզբունքների և պատմական փաստաթղթերի հիման վրա քաղաքական գործընթացների վերլուծության համար։

Updated: 2026-11-17
Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման պատմական նախադրյալների շուրջ

Free

Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more