Керимов Заде, Р. И.

Керимов Заде, Р. И.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Law

Բուրժուադեմոկրատական ազատությունների մասին՝ Թուրքիայի Հանրապետության 1961 թվականի սահմանադրության համաձայն

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի Հանրապետության 1961 թվականի սահմանադրությամբ ամրագրված բուրժուադեմոկրատական ազատությունների էության, իրավական բնույթի և հասարակական-քաղաքական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության առանցքում ժողովրդավարական պետական համակարգի հիմնարար սկզբունքներն են, անհատի և պետության փոխհարաբերությունները, քաղաքացիների իրավունքների ու ազատությունների սահմանադրական ճանաչումն ու իրավական պաշտպանության մեխանիզմները։ Հեղինակը դիտարկում է սահմանադրական կարգի շրջանակներում անձնական, քաղաքական և հասարակական ազատությունների տեղն ու նշանակությունը՝ անդրադառնալով խոսքի, մամուլի, խղճի, դավանանքի, հավաքների, միավորումների և քաղաքական գործունեության ազատության այնպիսի հիմնարար սկզբունքների, որոնք կազմում են բուրժուադեմոկրատական հասարակարգի իրավական հիմքը։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանանում 1961 թվականի սահմանադրական կարգավորման նշանակությունը Թուրքիայի քաղաքական և իրավական զարգացման համատեքստում, քանի որ այդ սահմանադրությունն ընդունվել է 1960 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո և արտացոլել է երկրի պետական կառավարման համակարգի, քաղաքական ինստիտուտների ու քաղաքացիական իրավունքների վերաիմաստավորման ժամանակաշրջանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են ժողովրդավարական ազատությունները սահմանվում սահմանադրական նորմերով, ինչպիսի իրավական երաշխիքներ են նախատեսվում դրանց իրացման համար և ինչ սահմանափակումներ կարող են առաջանալ պետական իշխանության, հասարակական կարգի ու քաղաքական շահերի փոխհարաբերության պայմաններում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև բուրժուադեմոկրատական ազատությունների տեսական և գործնական նշանակության հարցը՝ դրանց դիտարկմամբ որպես քաղաքացու իրավական կարգավիճակի, հասարակական մասնակցության և քաղաքական բազմակարծության կարևոր նախապայմանների։ Նյութը արժեքավոր է Թուրքիայի նորագույն պատմության, սահմանադրական իրավունքի և քաղաքական մտքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ներկայացնում է երկրի ժողովրդավարական ինստիտուտների ձևավորման ու զարգացման կարևոր փուլերից մեկի իրավաքաղաքական առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, քաղաքագիտության, թուրքագիտության, արևելագիտության և համեմատական պետականագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ նպաստելով Թուրքիայի սահմանադրական համակարգի, քաղաքացիական ազատությունների և ժողովրդավարական կառավարման սկզբունքների ավելի խորքային ընկալմանը։

Updated: 2026-11-21
Բուրժուադեմոկրատական ազատությունների մասին՝ Թուրքիայի Հանրապետության 1961 թվականի սահմանադրության համաձայն

Free

Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more