Խաչատրյան, Արթուր Էմիլի

Խաչատրյան, Արթուր Էմիլի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Technology

Քաղաքային բնակավայրերի և գյուղատնտեսական տարածքների ստորգետնյա ջրերի ողողումից պաշտպանության մեթոդների մշակումը

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքային բնակավայրերի և գյուղատնտեսական նշանակության տարածքների ստորերկրյա ջրերով ողողման կանխարգելման ու դրանց բացասական ազդեցություններից պաշտպանության ինժեներական, հիդրոերկրաբանական և բնապահպանական մեթոդների մշակմանը։ Քննարկվում են ստորերկրյա ջրերի մակարդակի բարձրացման հիմնական պատճառները, բնական և մարդածին գործոնների ազդեցությունը ջրային ռեժիմի փոփոխությունների վրա, ինչպես նաև տարածքների ջրակալման հետևանքով առաջացող տնտեսական և էկոլոգիական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային կառուցապատված տարածքներում շենքերի հիմքերի, ստորգետնյա հաղորդակցությունների, ճանապարհային ենթակառուցվածքների և ինժեներական կառույցների պաշտպանության անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական հողերի գերխոնավացման, հողերի երկրորդային աղակալման, բերքատվության նվազման և հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման սահմանափակումների հնարավոր պատճառները։ Անդրադարձ է կատարվում ստորերկրյա ջրերի մակարդակի կարգավորման, դրենաժային համակարգերի նախագծման, ջրահեռացման կազմակերպման և ջրապաշտպան կառույցների կիրառման տեխնոլոգիական լուծումներին։ Կարևորվում են հիդրոերկրաբանական հետազոտությունների, ջրային հաշվեկշռի գնահատման, ֆիլտրացիոն գործընթացների մոդելավորման և տարածքների ինժեներաերկրաբանական պայմանների ուսումնասիրության մեթոդները։ Դիտարկվում են պաշտպանական միջոցառումների տեխնիկական ու տնտեսական արդյունավետության գնահատման, ջրահեռացման համակարգերի շահագործման և բնական միջավայրի վրա դրանց ազդեցության նվազեցման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է քաղաքաշինական, գյուղատնտեսական և ջրատնտեսական միջոցառումների համատեղ պլանավորման նշանակությունը՝ տարածքների անվտանգ ու կայուն օգտագործման ապահովման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հիդրոերկրաբանների, հիդրոտեխնիկների, քաղաքաշինարարների, հողագետների, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, բնապահպանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Updated: 2026-10-13
Քաղաքային բնակավայրերի և գյուղատնտեսական տարածքների ստորգետնյա ջրերի ողողումից պաշտպանության մեթոդների մշակումը

Free

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more