Խաչատրյան, Սերգեյ Արայի

Խաչատրյան, Սերգեյ Արայի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Medicine

Оценка зависимости показателей смертности населения города Еревана от уровня и распределения доходов

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի բնակչության մահացության ցուցանիշների և եկամուտների մակարդակի ու բաշխման միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների սոցիալ-տնտեսական և վիճակագրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում բնակչության առողջական և ժողովրդագրական ցուցանիշները դիտարկվում են ոչ միայն բժշկական ու կենսաբանական, այլև սոցիալական պայմանների համատեքստում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով նյութական բարեկեցության տարբերություններին։ Քննվում է այն հարցը, թե եկամուտների մակարդակի փոփոխությունները և հասարակության տարբեր խմբերի միջև դրանց անհավասար բաշխումը որքանով կարող են կապված լինել մահացության ընդհանուր մակարդակի և դրա կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական տվյալների համադրումը՝ համապատասխան վիճակագրական կապերի բացահայտման նպատակով։ Կարող են դիտարկվել բնակչության միջին եկամուտները, եկամուտների անհավասարությունը բնութագրող ցուցանիշները, աղքատության մակարդակը և սոցիալական տարբերակվածությունը՝ դրանք համադրելով մահացության ընդհանուր կամ տարիքային ցուցանիշների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ վիճակագրական կապը ինքնին չի նշանակում անմիջական պատճառահետևանքային հարաբերություն, քանի որ մահացության վրա կարող են միաժամանակ ազդել բազմաթիվ այլ գործոններ՝ տարիքային կառուցվածքը, կենսապայմանները, աշխատանքի բնույթը, շրջակա միջավայրը, կրթությունը և առողջապահական ծառայությունների հասանելիությունը։ Այդ պատճառով կարևորվում է բազմագործոն վերլուծության կիրառումը և հնարավոր խառնող գործոնների հաշվառումը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են օգտագործվել ժամանակային շարքերի, հարաբերակցային և ռեգրեսիոն վերլուծության մեթոդներ՝ եկամուտների ցուցանիշների և մահացության փոփոխությունների միջև վիճակագրական հարաբերությունների գնահատման համար։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել բնակչության տարբեր սոցիալ-տնտեսական խմբերի համեմատությանը՝ պարզելու համար, թե նյութական պայմանների տարբերությունները ինչպես են համադրվում ժողովրդագրական ցուցանիշների հետ։ Քննվում է նաև եկամուտների բաշխման անհավասարության նշանակությունը՝ այն դիտարկելով հասարակության սոցիալական շերտավորման և առողջության սոցիալական տարբերությունների ավելի լայն համատեքստում։ Կարևորվում է օգտագործվող տվյալների համադրելիությունը, ցուցանիշների հաշվարկման մեթոդաբանությունը և դիտարկվող ժամանակահատվածների ճիշտ ընտրությունը, քանի որ դրանցից կախված է ստացված վիճակագրական գնահատականների հուսալիությունը։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել սոցիալ-տնտեսական պայմանների և բնակչության առողջության միջև հնարավոր հարաբերությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ հանրային առողջության, սոցիալական քաղաքականության, ժողովրդագրական գործընթացների և բնակչության կենսամակարդակի ուսումնասիրության համար՝ ապահովելով վերլուծական հիմք սոցիալական անհավասարությունների և առողջական ցուցանիշների փոխկապակցվածության հետագա հետազոտությունների համար։

Updated: 2026-09-18
Оценка зависимости показателей смертности населения города Еревана от уровня и распределения доходов

Free

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Read more