Խաչատրյան, Սևակ Սասունի

Խաչատրյան, Սևակ Սասունի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Երկրորդային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական մեխանիզմի կատարելագործումը ՀՀ-ում

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում երկրորդային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական մեխանիզմի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է արտադրության և սպառման ընթացքում առաջացող թափոնների ու օգտագործված նյութերի առավել արդյունավետ ներգրավումը տնտեսական շրջանառության մեջ՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես բնապահպանական խնդիր, այլև որպես լրացուցիչ տնտեսական արժեք ստեղծելու հնարավորություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են երկրորդային ռեսուրսների ձևավորման աղբյուրները, դրանց օգտագործման ներկայիս մակարդակը, վերամշակման և կրկնակի օգտագործման հնարավորությունները, ինչպես նաև այդ գործընթացների տնտեսական արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրորդային հումքի հավաքման, տեսակավորման, վերամշակման և արտադրության մեջ վերադարձի կազմակերպմանը, ինչպես նաև այդ գործընթացների ֆինանսատնտեսական խթանների ձևավորմանը։ Քննարկվում են տնտեսական մեխանիզմի այն գործիքները, որոնք կարող են նպաստել ռեսուրսների ավելի ռացիոնալ օգտագործմանը՝ ներառյալ հարկային և ֆինանսական խթանները, ներդրումային աջակցությունը, գնագոյացման մեխանիզմները, պետական կարգավորումը և ձեռնարկությունների տնտեսական շահագրգռվածության բարձրացումը։ ՀՀ պայմաններում ուսումնասիրվում են երկրորդային ռեսուրսների շուկայի ձևավորման առանձնահատկությունները, ենթակառուցվածքային և կազմակերպական խնդիրները, տեխնոլոգիական սահմանափակումները և համապատասխան ոլորտներում ներդրումների անհրաժեշտությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև ռեսուրսախնայողության և շրջակա միջավայրի պահպանության տնտեսական արդյունքների համադրումը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես կարող է երկրորդային հումքի առավել լայն օգտագործումը նպաստել բնական ռեսուրսների սպառման նվազեցմանը, արտադրական ծախսերի օպտիմալացմանը և նոր տնտեսական գործունեության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպանական տնտեսագիտության մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, բնապահպաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել ՀՀ-ում երկրորդային ռեսուրսների օգտագործման առկա տնտեսական մեխանիզմների, դրանց սահմանափակումների և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների վերաբերյալ։

Updated: 2026-09-12
Երկրորդային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական մեխանիզմի կատարելագործումը ՀՀ-ում

Free

Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more