Խաչիկյան, Գարիկ Սամվելի

Խաչիկյան, Գարիկ Սամվելի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Տնտեսական անվտանգության հիմնահարցերը ՀՀ-ում

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական անվտանգության ձևավորման, պահպանման և ամրապնդման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսության կայուն զարգացման և արտաքին ու ներքին ռիսկերի նկատմամբ դիմադրողականության տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսական համակարգի այն գործոններն են, որոնք պայմանավորում են երկրի կարողությունը պահպանելու մակրոտնտեսական կայունությունը, ապահովելու ռազմավարական նշանակություն ունեցող ռեսուրսների հասանելիությունը, արդյունավետորեն օգտագործելու տնտեսական ներուժը և սահմանափակելու տարբեր բնույթի տնտեսական սպառնալիքների ազդեցությունը։ Քննվում են տնտեսական անվտանգության հասկացության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրա հիմնական բաղադրիչները և գնահատման համար կիրառվող ցուցանիշների համակարգը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական, էներգետիկ, պարենային, ներդրումային, արտաքին առևտրային և սոցիալ-տնտեսական անվտանգության փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, արտադրական կարողությունները, ներմուծումից կախվածության հնարավոր ռիսկերը, արտահանման զարգացման պայմանները, պետական ֆինանսների կայունությունը և ֆինանսական համակարգի նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ ազգային տնտեսության զգայունության ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով փոքր և բաց տնտեսություններին բնորոշ մարտահրավերները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներդրումային միջավայրի, նորարարությունների, տեխնոլոգիական զարգացման, ենթակառուցվածքների և մարդկային կապիտալի դերին տնտեսական դիմադրողականության բարձրացման գործում։ Սոցիալական բաղադրիչը դիտարկվում է զբաղվածության, եկամուտների, աղքատության և բնակչության կենսամակարդակի հետ կապված խնդիրների շրջանակում, քանի որ երկարաժամկետ տնտեսական անվտանգությունը սերտորեն կապված է հասարակության սոցիալական կայունության հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տնտեսական անվտանգության ցուցանիշների գնահատման և հնարավոր ռիսկերի վաղ բացահայտման մեթոդաբանական մոտեցումները՝ տարբեր ոլորտների միջև գոյություն ունեցող փոխկախվածությունները հաշվի առնելով։ Տնտեսական անվտանգության ամրապնդման ուղղությունները դիտարկվում են տնտեսության կառուցվածքային բազմազանեցման, արտադրողականության բարձրացման, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնման, ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և ինստիտուցիոնալ համակարգերի կատարելագործման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, տնտեսական քաղաքականության, հանրային ֆինանսների և ազգային անվտանգության տնտեսագիտական մոտեցումները՝ երկրի երկարաժամկետ տնտեսական կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։

Updated: 2026-09-22
Տնտեսական անվտանգության հիմնահարցերը ՀՀ-ում

Free

Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more