Խանզադյան, Մարիամ Գագիկի

Խանզադյան, Մարիամ Գագիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Պոլիտոգենեզի տեսությունները էվոլյուցիոնիստական հայեցակարգերում

Աշխատությունը նվիրված է պոլիտոգենեզի՝ մարդկային հասարակությունների, ժողովուրդների և էթնիկ ընդհանրությունների ձևավորման բազմակենտրոն ծագման գաղափարի ուսումնասիրությանը՝ էվոլյուցիոնիստական տեսությունների և հայեցակարգերի համատեքստում։ Գրքում քննության են առնվում մարդկության պատմական զարգացման, հասարակական կազմակերպման ձևավորման, էթնիկ ինքնության առաջացման և տարբեր ժողովուրդների ծագումնաբանական գործընթացների վերաբերյալ գիտական պատկերացումները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն տեսություններին, որոնք մարդկային հասարակությունների և մշակույթների զարգացումը դիտարկում են ոչ թե մեկ միասնական սկզբնաղբյուրից ծագելու, այլ տարբեր տարածքներում ու պատմական պայմաններում ընթացած ինքնուրույն կամ փոխկապակցված գործընթացների տեսանկյունից։ Աշխատության թեմատիկ առանցքը պոլիտոգենեզի գաղափարի տեսական հիմքերի բացահայտումն է, դրա ձևավորման պատմության, գիտական մեկնաբանությունների և էվոլյուցիոնիստական մտածողության հետ ունեցած հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է մարդկային հասարակությունների զարգացման վերաբերյալ տարբեր հայեցակարգային մոտեցումների նշանակությունը՝ անդրադառնալով հասարակական և մշակութային երևույթների ծագման, փոփոխության, շարունակականության ու փոխազդեցության հիմնախնդիրներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում էվոլյուցիոնիստական մոտեցման շրջանակում մարդկային համայնքների զարգացման օրինաչափությունների ըմբռնմանը, տարբեր հասարակությունների պատմական ուղիների համեմատությանը և այն հարցին, թե ինչպես են բազմազան աշխարհագրական, բնական, սոցիալական ու մշակութային պայմաններն ազդում ժողովուրդների ձևավորման գործընթացների վրա։ Պոլիտոգենեզի տեսությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ընկալելու մարդկության պատմության բազմազանությունը, տարբեր էթնիկ խմբերի ծագման առանձնահատկությունները և հասարակական զարգացման գործընթացների ոչ միագիծ բնույթը։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն անդրադառնում է պատմական գիտության, մարդաբանության, ազգագրության և էթնոգենեզի ուսումնասիրությունների հատման կետում գտնվող կարևոր տեսական խնդիրների։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու էվոլյուցիոնիստական հայեցակարգերի շրջանակում ձևավորված գիտական պատկերացումներին, հասկանալու պոլիտոգենեզի գաղափարի տեղն ու նշանակությունը մարդկության ծագման և պատմական զարգացման վերաբերյալ տեսական բանավեճերում, ինչպես նաև տարբերակելու մարդկային հասարակությունների զարգացման ընդհանուր օրինաչափություններն ու առանձին պատմամշակութային միջավայրերին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի հատկապես այն առումով, որ խթանում է մարդկության պատմության և էթնիկ գործընթացների բազմակողմանի ընկալումը՝ ընթերցողին ներկայացնելով ծագումնաբանական հարցերի ուսումնասիրության տեսական հիմքերը և գիտական տարբեր մոտեցումների համադրման անհրաժեշտությունը։ Այն օգտակար մասնագիտական և ուսումնական ընթերցանության նյութ է պատմաբանների, մարդաբանների, ազգագրագետների, արևելագետների, հասարակագիտական ուղղությունների հետազոտողների, ուսանողների և այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են մարդկության ծագման, ժողովուրդների ձևավորման, էթնիկ գործընթացների և հասարակական զարգացման տեսական հիմնախնդիրներով։

Updated: 2026-11-18
Պոլիտոգենեզի տեսությունները էվոլյուցիոնիստական հայեցակարգերում

Free

Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more