Books by this author (1)
Mathematics
Multi-wavelength properties of starburst galaxies
Այս գիրքը նվիրված է աստղառատ գալակտիկաների՝ հատկապես ինտենսիվ աստղառաջացման փուլում գտնվող համակարգերի, բազմալիքային ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է, թե ինչպես կարելի է տարբեր էլեկտրամագնիսական տիրույթներում ստացված դիտողական տվյալների համադրմամբ բացահայտել նման գալակտիկաների կառուցվածքը, ֆիզիկական հատկությունները, աստղառաջացման գործընթացները և դրանցում տեղի ունեցող էներգետիկ երևույթները։ Ուսումնասիրության հիմքում այն գաղափարն է, որ աստղառաջացումն ամբողջությամբ հասկանալու համար անհրաժեշտ է դիտարկել գալակտիկան ոչ թե մեկ առանձին ալիքի երկարությամբ, այլ ռադիոալիքներից և ինֆրակարմիր ճառագայթումից մինչև օպտիկական, ուլտրամանուշակագույն և ռենտգենյան տիրույթներ ստացված տեղեկությունների ամբողջությունը։ Գրքում քննարկվում են երիտասարդ և զանգվածեղ աստղերի ձևավորման արագությունները, աստղաստեղծ շրջանների տարածական բաշխումը, միջաստղային գազի և փոշու դերը, փոշու կողմից աստղերի ճառագայթման կլանումն ու դրա հետագա վերաճառագայթումը ինֆրակարմիր տիրույթում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև գազային և փոշային միջավայրի ֆիզիկական պայմաններին, աստղային քամիներին, գերնոր աստղերի պայթյուններին և դրանց ազդեցությանը գալակտիկայի միջաստղային միջավայրի վրա։ Բազմալիքային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրել միմյանց լրացնող դիտողական ցուցանիշներ և ավելի ճշգրիտ գնահատել աստղառաջացման ինտենսիվությունը, գալակտիկաների էներգետիկ բյուջեն, աստղային բնակչությունների հատկությունները և ակտիվության աղբյուրները։ Քննարկվում են նաև այն խնդիրները, որոնք առաջանում են դիտողական տվյալների մեկնաբանման ժամանակ, օրինակ՝ փոշու ուժեղ կլանումը, տարբեր ճառագայթային բաղադրիչների խառնուրդը և այն հանգամանքը, որ նույն ֆիզիկական գործընթացը տարբեր ալիքների երկարություններում կարող է դրսևորվել տարբեր կերպ։ Գիրքը կարևոր է նաև աստղառատ գալակտիկաների և ակտիվ գալակտիկական միջուկներ ունեցող համակարգերի տարբերակման տեսանկյունից, քանի որ որոշ դեպքերում ուժեղ ճառագայթումը կարող է պայմանավորված լինել ոչ միայն աստղերի ձևավորմամբ, այլև գալակտիկայի կենտրոնում գտնվող ակտիվ գերզանգվածային սև խոռոչով։ Նյութը ցույց է տալիս, թե ինչպես են տարբեր դիտողական մեթոդները միասին օգտագործվում գալակտիկաների էվոլյուցիան ուսումնասիրելու համար և ինչ դեր կարող են ունենալ ինտենսիվ աստղառաջացման փուլերը գալակտիկաների զարգացման ընդհանուր պատմության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը խորքային գիտական ուսումնասիրություն է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են գալակտիկաների ֆիզիկայով, աստղառաջացման գործընթացներով, միջաստղային միջավայրով և ժամանակակից դիտողական աստղագիտության բազմալիքային մեթոդներով։
Updated: 2026-09-14