Books by this author (1)
Culture
Հայաստանի ժողովրդական հարվածային և փողային երաժշտական գործիքները
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ժողովրդական երաժշտական մշակույթի կարևոր բաղադրիչներից մեկին՝ հարվածային և փողային ազգային երաժշտական գործիքներին, դրանց տեսակներին, առանձնահատկություններին, գործառույթներին և ավանդական երաժշտական կյանքում ունեցած նշանակությանը։ Այն ներկայացնում է ժողովրդական նվագարանների այն հարուստ աշխարհը, որի ձևավորումն ու զարգացումը սերտորեն կապված են հայ ժողովրդի պատմական կենսակերպի, ծիսական ավանդույթների, հասարակական կյանքի, տոնական սովորույթների և գեղարվեստական մտածողության հետ։ Հարվածային գործիքները դիտարկվում են որպես ռիթմի, շարժման և երաժշտական արտահայտչականության կարևոր միջոցներ, որոնք ժողովրդական կատարումներում ապահովում են ռիթմական հիմքը, ընդգծում երաժշտական ստեղծագործությունների կառուցվածքը և առանձնահատուկ աշխուժություն հաղորդում պարային ու տոնական կատարումներին։ Փողային նվագարանները ներկայացվում են իրենց հնչյունային բազմազանությամբ, կատարողական հնարավորություններով և մեղեդային արտահայտչականությամբ՝ բացահայտելով դրանց նշանակությունը ինչպես անհատական նվագի, այնպես էլ ժողովրդական անսամբլային կատարումների մեջ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու այս նվագարանների կառուցվածքային և հնչերանգային առանձնահատկությունները, դրանց պատրաստման համար կիրառվող նյութերի ու ավանդական արհեստագործական հմտությունների դերը, ինչպես նաև նվագելու տեխնիկայի և կատարողական ավանդույթների ձևավորման գործընթացը։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի ժողովրդական գործիքների կապը Հայաստանի տարբեր պատմամշակութային միջավայրերի հետ, քանի որ յուրաքանչյուր նվագարան իր ձևով արտացոլում է տեղական երաժշտական ճաշակը, ավանդույթների փոխանցման եղանակները և համայնքային կյանքի առանձնահատկությունները։ Դրանց կիրառությունը կապված է եղել ոչ միայն երաժշտական զվարճանքի և պարային կատարումների, այլև ժողովրդական տոնախմբությունների, ծիսական արարողությունների, հանրային հավաքների և առօրյա կյանքի տարբեր իրադարձությունների հետ։ Հարվածային և փողային գործիքների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայկական երաժշտական բանահյուսության առանձնահատկությունները հասկանալու համար, քանի որ դրանց հնչյունային հնարավորությունները, ռիթմական պատկերներն ու կատարողական եղանակները ձևավորել են ազգային երաժշտության ինքնատիպ դիմագիծը։ Թեման արժեքավոր է ժողովրդական նվագարանների պահպանման, ուսումնասիրության և սերունդներին փոխանցման տեսանկյունից՝ ընդգծելով դրանց դերը հայկական ոչ նյութական մշակութային ժառանգության մեջ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում երաժշտագետների, ազգագրագետների, երաժշտական մշակույթի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, կատարողների, ուսանողների և հայկական ազգային նվագարաններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով Հայաստանի ժողովրդական երաժշտական ավանդույթների, նվագարանային բազմազանության և ազգային մշակութային ինքնության ավելի ամբողջական ընկալմանը։
Updated: 2026-11-21