Լանգ, Դ. Մ.

Լանգ, Դ. Մ.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Հայերը

Գիրքը նվիրված է հայ ժողովրդին, նրա պատմական ծագմանը, ազգային ինքնությանը, ձևավորմանը, պատմական զարգացմանը և համաշխարհային քաղաքակրթության մեջ ունեցած նշանակալի դերին։ Այն ներկայացնում է հայերի՝ որպես հնագույն պատմություն և հարուստ մշակութային ժառանգություն ունեցող ժողովրդի, անցած պատմական ուղին՝ անդրադառնալով հայկական էթնոսի կազմավորմանը, Հայկական լեռնաշխարհում նրա բնակությանն ու պատմական ներկայությանը, ազգային պետականության ձևավորման գործընթացներին, հասարակական կյանքի զարգացմանը և պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած կարևոր իրադարձություններին։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում հայ ժողովրդի ինքնատիպ մշակույթին, լեզվին, գրին, գրականությանը, կրոնական հավատալիքներին, հոգևոր արժեքներին, ավանդույթներին և ազգային սովորույթներին, որոնք դարերի ընթացքում դարձել են հայ ինքնության պահպանման ու շարունակականության կարևոր հիմքեր։ Ներկայացվում է նաև հայերի պատմական փոխհարաբերությունները հարևան ժողովուրդների և տարբեր քաղաքակրթությունների հետ, նրանց մասնակցությունը տարածաշրջանային ու միջազգային պատմական գործընթացներին, ինչպես նաև այն քաղաքական, սոցիալական և մշակութային պայմանները, որոնք տարբեր ժամանակներում ազդել են ժողովրդի ճակատագրի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հայ ժողովրդի պատմության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեցած պետական կազմավորումներին, թագավորություններին, պատմական կենտրոններին և հոգևոր հաստատություններին՝ ցույց տալով դրանց դերը ազգային կյանքի կազմակերպման, մշակութային առաջընթացի և ինքնության պահպանման գործում։ Կարևորվում է նաև հայկական սփյուռքի ձևավորումն ու զարգացումը, հայերի տարածումը աշխարհի տարբեր երկրներում, նրանց համայնքային կյանքը, ազգային ավանդույթների պահպանումը և տարբեր հասարակությունների տնտեսական, գիտական, կրթական ու մշակութային կյանքում ունեցած ներդրումը։ Նյութի ներկայացման կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ հայ ժողովուրդը դիտարկվում է ոչ միայն իր պատմական հայրենիքի և պետականության շրջանակներում, այլև որպես համաշխարհային պատմության ու մշակույթի զարգացմանը մասնակցած ինքնուրույն ազգային հանրույթ։ Հանրագիտական բնույթը հնարավորություն է տալիս մեկտեղելու հայ ժողովրդի մասին պատմական, աշխարհագրական, ազգագրական և մշակութաբանական գիտելիքները՝ ընթերցողին ներկայացնելով նրա անցյալի և ազգային առանձնահատկությունների ամբողջական պատկեր։ Աշխատությունն արժեքավոր է հայ ժողովրդի պատմությամբ, ծագմամբ, մշակույթով և ազգային ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար, նպաստում է հայ ինքնության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը, ազգային հիշողության պահպանմանը և պատմական գործընթացների համակողմանի ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ինչպես հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների և ուսանողների, այնպես էլ հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի մասին հիմնարար տեղեկություններ ձեռք բերել ցանկացող ընթերցողների համար։

Updated: 2026-11-21
Հայերը

Free

Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more