Մարգարյան, Լիանա Արթուրի

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է Եվրասիական տնտեսական միության անդամ երկրներում արժութային կարգավորման համակարգերի ներդաշնակեցման հիմնախնդրին՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակի հիման վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես կարող են տնտեսական միության անդամ պետությունները մոտեցնել իրենց արժութային օրենսդրությունը, կարգավորման մեխանիզմները և արժութային գործառնությունների նկատմամբ կիրառվող պահանջները՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային ֆինանսական համակարգերի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում արժութային կարգավորումը դիտարկվում է որպես պետության տնտեսական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ, որն ընդգրկում է արտարժույթի գործառնությունների, կապիտալի շարժի, արժութային վերահսկողության, ռեզիդենտների և ոչ ռեզիդենտների միջև ֆինանսական հարաբերությունների, ինչպես նաև ֆինանսական շուկայի կայունության ապահովման հետ կապված գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ԵԱՏՄ շրջանակում տնտեսական ինտեգրման խորացմանը և այն հանգամանքին, որ ապրանքների, ծառայությունների, կապիտալի և ֆինանսական ռեսուրսների ավելի ազատ տեղաշարժը պահանջում է անդամ երկրների կարգավորող համակարգերի որոշակի համադրելիություն։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ազգային արժութային քաղաքականության և ինտեգրացիոն գործընթացների միջև ինչպիսի հարաբերակցություն է ձևավորվում, ինչ հնարավորություններ են ստեղծվում հայկական տնտեսության համար և ինչպիսի խնդիրներ կարող են առաջանալ կարգավորումների տարբերությունների հետևանքով։ Քննարկվում են արժութային կարգավորման ազգային մեխանիզմները, դրանց իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, ինչպես նաև ԵԱՏՄ անդամ այլ երկրների մոտեցումների հետ դրանց համադրելիության հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արժութային սահմանափակումների աստիճանական նվազեցմանը, ֆինանսական շուկաների փոխկապակցվածության ընդլայնմանը և արժութային գործառնությունների համար միասնական կամ հնարավորինս ներդաշնակ կանոնների ձևավորմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն ռիսկերը, որոնք կարող են առաջանալ չափազանց արագ կամ ոչ լիարժեք նախապատրաստված ներդաշնակեցման դեպքում, մասնավորապես՝ ազգային ֆինանսական կայունության, կապիտալի հոսքերի կառավարման և դրամավարկային քաղաքականության ինքնուրույնության տեսանկյունից։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել միջազգային ինտեգրացիոն միավորումների փորձի ուսումնասիրությունը՝ արժութային կարգավորման մոտեցումների համադրման և դրանցից կիրառելի լուծումների բացահայտման նպատակով։ Հայաստանի համար այդ գործընթացը հատկապես կարևոր է արտաքին առևտրի, ներդրումների, ֆինանսական ծառայությունների և տարածաշրջանային տնտեսական կապերի զարգացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նաև այնպիսի առաջարկությունների ձևավորմանը, որոնք ուղղված են արժութային գործառնությունների կարգավորման պարզեցմանը, ֆինանսական շուկաների թափանցիկության բարձրացմանը, վերահսկողական մեխանիզմների արդյունավետության բարելավմանը և ԵԱՏՄ տնտեսական տարածքում Հայաստանի ֆինանսական համակարգի ինտեգրման խորացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, բանկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետներին, իրավաբաններին, ինչպես նաև միջազգային տնտեսական ինտեգրմամբ զբաղվող հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, այն ուսումնասիրում է ազգային արժութային քաղաքականության և տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման փոխազդեցությունը՝ կենտրոնանալով ԵԱՏՄ շրջանակում արժութային կարգավորումների ներդաշնակեցման հնարավորությունների, սահմանափակումների և Հայաստանի Հանրապետության համար դրանց տնտեսական նշանակության վրա։