Марков, Евгений Львович, 1835-1903

Марков, Евгений Львович, 1835-1903

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Русская Армения

Աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի և Ռուսաստանի պատմական փոխհարաբերություններին՝ ուշադրություն դարձնելով այն քաղաքական, վարչական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային գործընթացներին, որոնք ձևավորվել են հայկական տարածքների՝ Ռուսական կայսրության քաղաքական ու վարչական համակարգի հետ առնչությունների պայմաններում։ Նյութը կարող է ներկայացնել տարածաշրջանի քաղաքական կարգավիճակի փոփոխությունները, վարչական կառավարման առանձնահատկությունները, բնակչության սոցիալական կառուցվածքը, քաղաքային ու գյուղական կյանքի զարգացումը և պետական հաստատությունների գործունեությունը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում ռուսական պետական քաղաքականության և տեղական հայկական հասարակության փոխհարաբերությունները, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր քաղաքական ու հասարակական շահերի, սպասումների և հակասությունների դրսևորումները։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև տնտեսական կյանքի փոփոխությունները, առևտրային կապերի զարգացումը, հաղորդակցության ուղիները, հողային հարաբերությունները, կրթական հաստատությունների գործունեությունը և հասարակական կյանքի կազմակերպման նոր ձևերը։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել հայկական եկեղեցու, մտավորականության, կրթական ու մշակութային հաստատությունների դերակատարությանը և ռուսական մշակութային ու վարչական միջավայրի հետ դրանց հարաբերություններին։ Նյութը կարող է լուսաբանել նաև բնակչության տեղաշարժերը, ժողովրդագրական փոփոխությունները և տարածաշրջանի տարբեր էթնիկ ու կրոնական խմբերի փոխհարաբերությունները։ Պատմական աղբյուրի տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հեղինակի օգտագործած փաստաթղթերը, վիճակագրական տվյալները, ժամանակակիցների վկայությունները և հասարակական-քաղաքական գնահատականները։ Միաժամանակ նման աշխատության հետ աշխատելիս կարևոր է հաշվի առնել դրա ստեղծման ժամանակաշրջանը, հեղինակի դիրքորոշումը և տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ քաղաքական ու գաղափարական բառապաշարը, քանի որ ներկայացված մեկնաբանությունները կարող են արտացոլել ոչ միայն պատմական իրադարձությունները, այլև ժամանակի քաղաքական պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր սկզբնաղբյուր հանդիսանալ Հայաստանի նոր շրջանի պատմության, հայ-ռուսական հարաբերությունների, Ռուսական կայսրության տարածաշրջանային քաղաքականության և հայկական հասարակության սոցիալ-մշակութային զարգացման ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատմական գործընթացները դիտարկել քաղաքական, տնտեսական և մշակութային փոխազդեցությունների համատեքստում։

Updated: 2026-09-29
Русская Армения

Free

Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more