Մարտիրոսյան, Լևոն

Մարտիրոսյան, Լևոն

menu_book View materials

Books by this author (2)

Online

History

Դասակարգային պայքարի ընթացքը ազգերի պատմության մեջ

Աշխատությունը նվիրված է դասակարգային պայքարի պատմական դերի, հասարակական հակասությունների ձևավորման և զարգացման, ինչպես նաև տարբեր ազգերի պատմական ընթացքի վրա սոցիալական հարաբերությունների ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Գրքի հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ մարդկության պատմությունը ձևավորվում է ոչ միայն քաղաքական իրադարձությունների, պատերազմների, պետական կազմավորումների և ազգային շարժումների ազդեցությամբ, այլև հասարակության ներսում գոյություն ունեցող տնտեսական, սոցիալական և դասակարգային հակասությունների ու շահերի բախման պայմաններում։ Հեղինակը դիտարկում է դասակարգային պայքարը որպես պատմական զարգացման կարևոր գործոն՝ ուշադրություն դարձնելով հասարակության տարբեր շերտերի միջև առաջացող հակասություններին, իշխանության և տնտեսական միջոցների բաշխման անհավասարությանը, սոցիալական դիրքերի փոփոխությանը և հասարակական հարաբերությունների վերափոխման գործընթացներին։ Աշխատության գաղափարական առանցքը դասակարգային հարաբերությունների և ազգային պատմության փոխկապակցվածության բացահայտումն է՝ ցույց տալով, թե ինչպես են հասարակության ներսում գործող սոցիալական ուժերը մասնակցում պատմական իրադարձությունների ձևավորմանը, ազդում քաղաքական համակարգերի, պետական կառավարման, հասարակական շարժումների և ազգային կյանքի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ կարևորություն է ներկայացնում դասակարգային շահերի և ազգային ընդհանրությունների հարաբերակցության հարցը, քանի որ ազգային պատմական գործընթացները հաճախ ուղեկցվում են հասարակության տարբեր խմբերի միջև շահերի բախումներով, գաղափարական տարաձայնություններով և քաղաքական ազդեցության համար պայքարով։ Այս տեսանկյունից պատմությունը ներկայացվում է որպես բազմաշերտ և շարունակական գործընթաց, որի ընթացքի վրա ներգործում են ինչպես արտաքին քաղաքական ու տնտեսական պայմանները, այնպես էլ ներքին սոցիալական կառուցվածքն ու հասարակական ուժերի հարաբերակցությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում հասարակական շերտավորումների առաջացմանը, դասակարգային հարաբերությունների փոփոխությանը, սոցիալական հակամարտությունների դրսևորման ձևերին և դրանց հետևանքով առաջացած հասարակական վերափոխումներին։ Կարևորվում է նաև պատմական իրադարձությունների գնահատման սոցիալ-տնտեսական մոտեցումը, որի համաձայն՝ քաղաքական որոշումները, գաղափարական ուղղությունները և ազգային շարժումները պետք է դիտարկել իրենց ժամանակաշրջանի հասարակական կառուցվածքի ու նյութական պայմանների համատեքստում։ Գրքի գիտական և գաղափարական նշանակությունը պայմանավորված է պատմության մեկնաբանության դասակարգային մոտեցման ներկայացմամբ, որը մեծ տեղ է զբաղեցրել XIX–XX դարերի հասարակագիտական և պատմագիտական մտքի մեջ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս պատմական իրադարձությունները դիտարկել ոչ միայն առանձին անհատների, առաջնորդների կամ պետական կառույցների գործունեության տեսանկյունից, այլև բացահայտել դրանց հիմքում գործող հասարակական շահերը, տնտեսական հարաբերություններն ու սոցիալական ուժերի փոխազդեցությունը։ Միաժամանակ աշխատությունը կարևոր նյութ է ներկայացնում ազգային պատմության և սոցիալական պատմության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար՝ ընթերցողին մղելով քննելու, թե ինչպես են դասակարգային տարբերությունները, տնտեսական պայմանները և հասարակական հակասությունները ներգործում ժողովուրդների պատմական ինքնության, քաղաքական զարգացման և հասարակական կազմակերպման վրա։ Այն արժեքավոր է պատմության, հասարակագիտության, քաղաքական գաղափարների և սոցիալական հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար, ինչպես նաև կարող է օգտակար լինել դասակարգային պայքարի տեսության, պատմական մատերիալիզմի և XX դարի հասարակագիտական մտածողության ձևավորման ու տարածման գործընթացներն ուսումնասիրելիս։

Updated: 2026-11-18
Դասակարգային պայքարի ընթացքը ազգերի պատմության մեջ

Free

Online

History

Դասակարգային պայքարը ժողովուրդների պատմության մեջ

Աշխատությունը նվիրված է դասակարգային պայքարի պատմական դերի, հասարակական հարաբերությունների ձևավորման և տարբեր ժողովուրդների պատմական զարգացման վրա սոցիալական հակասությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դասակարգային պայքարը դիտարկում է որպես հասարակական կյանքի կարևորագույն երևույթներից մեկը՝ փորձելով բացահայտել դրա առաջացման պատճառները, զարգացման օրինաչափությունները, պատմական դրսևորումները և հետևանքները։ Գրքի գաղափարական առանցքում հասարակության տարբեր դասակարգերի միջև գոյություն ունեցող տնտեսական, քաղաքական և սոցիալական շահերի բախումն է, որը դիտարկվում է պատմական փոփոխությունների, իշխանության վերաբաշխման, հասարակական կառուցվածքների վերափոխման և նոր սոցիալական հարաբերությունների հաստատման համատեքստում։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում այն հարցին, թե ինչպես են արտադրության միջոցների նկատմամբ սեփականության ձևերը, նյութական բարիքների բաշխումը, աշխատանքի կազմակերպումը և տնտեսական անհավասարությունը պայմանավորում հասարակության ներսում տարբեր խավերի դիրքն ու փոխհարաբերությունները։ Դասակարգային հակասությունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես տնտեսական անհամաձայնությունների արդյունք, այլև որպես քաղաքական պայքարի, գաղափարական բախումների, հասարակական շարժումների և պատմական վերափոխումների կարևոր խթան։ Աշխատության ընդհանուր պատմագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հասարակության զարգացման տարբեր փուլերում դասակարգերի ձևավորման, ամրապնդման, փոխակերպման և երբեմն անհետացման գործընթացները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանցից բխող սոցիալական հետևանքներին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տիրապետող և ենթակա դասակարգերի հարաբերությունների խնդիրը, քանի որ իշխանության, սեփականության և հասարակական ազդեցության անհավասար բաշխումը տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջացրել է դիմադրության, բողոքի և կազմակերպված պայքարի տարբեր ձևեր։ Այս տեսանկյունից դասակարգային պայքարը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ պատմական գործընթաց, որն արտահայտվում է տնտեսական հակամարտություններով, քաղաքական շարժումներով, գաղափարական ուղղությունների ձևավորմամբ և հասարակական կարգերի փոփոխությամբ։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև դասակարգային և ազգային գործոնների փոխհարաբերությանը՝ հասկանալու համար, թե ինչպես կարող են սոցիալական շահերը, ազգային ինքնագիտակցությունը, պետական իշխանության կառուցվածքը և ժողովուրդների պատմական ճակատագիրը փոխազդել միմյանց հետ։ Ստեղծագործության կարևոր գաղափարական նշանակություններից է պատմությունը միայն առանձին քաղաքական գործիչների, պատերազմների կամ պետական իրադարձությունների հաջորդականությամբ չսահմանափակելու մոտեցումը, այլ այն հասարակական ուժերի, տնտեսական պայմանների և սոցիալական հարաբերությունների ամբողջության մեջ դիտարկելու անհրաժեշտությունը։ Այսպիսի մոտեցումը պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրությունը տեղափոխում է ավելի լայն հասարակագիտական հարթություն՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով բացահայտել արտաքին իրադարձությունների հետևում գործող ներքին հակասությունները և հասարակական զարգացման խորքային պատճառները։ Աշխատությունն արժեքավոր է նաև որպես հասարակական մտքի և պատմության մեկնաբանման այն ուղղության արտահայտություն, որը մեծ նշանակություն է տալիս սոցիալական կառուցվածքի, դասակարգային շահերի և հասարակական փոփոխությունների փոխկապակցվածությանը։ Դրա թեմատիկ ընդգրկումը կարևոր է տարբեր ժողովուրդների պատմությունը համեմատական դիտանկյունից ուսումնասիրելու, պատմական գործընթացներում սոցիալական գործոնների նշանակությունը հասկանալու և տնտեսական ու քաղաքական հարաբերությունների փոխազդեցությունը գնահատելու համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հասարակագետների, քաղաքագետների, սոցիալական գաղափարների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ հասկանալ հասարակությունների ձևավորման, զարգացման և վերափոխման ներքին մեխանիզմները։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև դասակարգային հարաբերությունների, հասարակական շարժումների և պատմության սոցիալ-տնտեսական մեկնաբանությունների ուսումնասիրության համար՝ որպես պատմական մտածողությունը զարգացնող և հասարակական երևույթների նկատմամբ վերլուծական մոտեցում ձևավորող աշխատություն։

Updated: 2026-11-18
Դասակարգային պայքարը ժողովուրդների պատմության մեջ

Free

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more