Books by this author (1)
Political Science
Կամպուչիայի Ժողովրդական Հանրապետության արտաքին քաղաքականության ձևավորումը (1979–1987)
Աշխատությունը նվիրված է Կամպուչիայի Ժողովրդական Հանրապետության արտաքին քաղաքականության ձևավորման, զարգացման և հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը 1979–1987 թվականներին՝ Կամբոջայի նորագույն պատմության բարդ և վճռորոշ ժամանակաշրջանում։ Այս ժամանակահատվածը երկրի քաղաքական պատմության մեջ առանձնանում է արմատական փոփոխություններով, քանի որ Կարմիր քմերների վարչակարգի տապալումից հետո Կամբոջան կանգնեց պետական կառավարման համակարգի վերակառուցման, միջազգային հարաբերությունների վերականգնման և արտաքին քաղաքական նոր կողմնորոշման մշակման անհրաժեշտության առաջ։ Հետազոտության առանցքում արտաքին քաղաքականության ձևավորման վրա ազդած ներքին և միջազգային գործոններն են, երկրի նոր իշխանությունների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները, տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությունը և միջազգային քաղաքական զարգացումների ազդեցությունը Կամբոջայի դիրքավորման վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Վիետնամի հետ հարաբերությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ վերջինիս ռազմական և քաղաքական ներգրավվածությունը վճռորոշ ազդեցություն ունեցավ նոր պետական համակարգի ձևավորման և արտաքին քաղաքական հնարավորությունների սահմանման վրա։ Միաժամանակ կարևոր տեղ է զբաղեցնում Խորհրդային Միության և սոցիալիստական մյուս երկրների հետ քաղաքական, տնտեսական ու դիվանագիտական կապերի զարգացումը, ինչպես նաև այդ հարաբերությունների դերը նորաստեղծ հանրապետության միջազգային դիրքերի ամրապնդման գործում։ Աշխատանքի ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև Կամբոջայի հարաբերությունների դիտարկումը Հարավարևելյան Ասիայի երկրների, մասնավորապես՝ տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացներում ներգրավված պետությունների հետ։ Արտաքին քաղաքականության ձևավորումը ներկայացվում է նաև Սառը պատերազմի միջազգային հակամարտությունների, մեծ տերությունների մրցակցության և տարածաշրջանային դաշինքների համատեքստում, որոնք էականորեն սահմանափակում կամ ընդլայնում էին երկրի դիվանագիտական գործունեության հնարավորությունները։ Կարևոր նշանակություն ունի Կամպուչիայի Ժողովրդական Հանրապետության միջազգային ճանաչման խնդիրը, քանի որ նոր իշխանությունների լեգիտիմության շուրջ առկա հակասությունները պայմանավորում էին երկրի արտաքին քաղաքականության բարդությունները և միջազգային կազմակերպություններում նրա ներկայացվածության հարցը։ Այս համատեքստում ուշադրության են արժանի նաև Կամբոջայի նկատմամբ Արևմուտքի, Չինաստանի և ԱՍԵԱՆ-ի անդամ պետությունների քաղաքական մոտեցումները, ինչպես նաև արտաքին ուժերի շահերի բախումը երկրի ներքաղաքական ու տարածաշրջանային զարգացումների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էին ներքին պետականաշինության խնդիրները, անվտանգային մարտահրավերները, տնտեսական վերականգնման անհրաժեշտությունը և միջազգային քաղաքական միջավայրը փոխկապակցված կերպով ազդում արտաքին քաղաքական որոշումների ընդունման վրա։ Աշխատանքի կարևոր գաղափարական և պատմագիտական արժեքը Կամբոջայի արտաքին քաղաքականության դիտարկումն է ոչ թե որպես մեկուսացված դիվանագիտական գործընթացի, այլ որպես երկրի պետական վերակազմավորման և միջազգային համակարգում իր տեղը գտնելու ավելի լայն պատմական գործընթացի բաղկացուցիչ մաս։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս խորությամբ պատկերացնելու հետպատերազմյան Կամբոջայի միջազգային դրությունը, տարածաշրջանային հակասությունների ազդեցությունը պետական քաղաքականության վրա և սոցիալիստական կողմնորոշում ունեցող նոր վարչակարգի արտաքին հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Կամբոջայի նորագույն պատմությամբ, Ասիայի միջազգային հարաբերություններով, Սառը պատերազմի պատմությամբ և միջազգային դիվանագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով Հարավարևելյան Ասիայի քաղաքական զարգացումների, հետգաղութային պետականության ձևավորման և փոքր ու միջին պետությունների արտաքին քաղաքականության սահմանափակումների ու հնարավորությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը։
Updated: 2026-11-21