Միրզոյան, Էլինա Զորիկի

Միրզոյան, Էլինա Զորիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Journalism

Հայկական թեմատիկան «Ակօս»-ի հրապարակախոսությունում (1996-2007թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 1996–2007 թվականներին Ստամբուլում հրատարակվող «Ակօս» պարբերականի հրապարակախոսության մեջ հայկական թեմատիկայի ներկայացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն խնդիրներն ու գաղափարական ուղղություններն են, որոնց միջոցով պարբերականը լուսաբանել է Թուրքիայի հայ համայնքի հասարակական և մշակութային կյանքը, ինքնության պահպանման հարցերը, հայոց լեզվի և մշակութային ժառանգության նշանակությունը, հայ-թուրքական հարաբերությունները, պատմական հիշողությունը և հասարակության մեջ հայերին վերաբերող քննարկումները։ Հրապարակախոսական նյութերը դիտարկվում են ոչ միայն որպես լրագրողական տեքստեր, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական տրամադրությունները, բանավեճերը և համայնքային խնդիրներն արտացոլող աղբյուրներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել պարբերականի հիմնադիր և գլխավոր խմբագիր Հրանտ Դինքի հրապարակախոսական գործունեությանը, նրա կողմից հայ և թուրք հասարակությունների միջև երկխոսության, փոխադարձ ճանաչողության և պատմական խնդիրների հանրային քննարկման թեմաների ներկայացմանը։ Հետազոտության ժամանակագրական սահմանները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու պարբերականի գործունեության սկզբնական շրջանից մինչև 2007 թվականը հայկական թեմատիկայի զարգացման ընթացքը և հրապարակախոսական շեշտադրումների հնարավոր փոփոխությունները։ Կարևոր ուղղություն է հոդվածների թեմատիկ, ժանրային և լեզվաոճական վերլուծությունը, որի միջոցով կարելի է բացահայտել հեղինակների փաստարկման եղանակները, հասարակական խնդիրների մեկնաբանման առանձնահատկությունները և տարբեր լսարանների հետ հաղորդակցության ձևերը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ազգային ինքնության, փոքրամասնությունների իրավունքների, մշակութային հիշողության, քաղաքացիական պատկանելության և խոսքի ազատության վերաբերյալ քննարկումներին՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական միջավայրի համատեքստում։ Միաժամանակ կարևոր է պարբերականի դերը հայկական համայնքի ներքին խնդիրները հանրային դաշտ բերելու և հայերին վերաբերող հարցերը ավելի լայն հասարակական քննարկումների առարկա դարձնելու գործում։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից հրապարակախոսական նյութերի համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ոչ միայն առանձին իրադարձությունների լուսաբանումը, այլև այն գաղափարական ու հասարակական միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են հայկական թեմաներին վերաբերող դիրքորոշումները և բանավեճերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մամուլի պատմության, հրապարակախոսության, հայագիտության և հասարակական հաղորդակցության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայկական խնդիրների արտացոլման և մեկնաբանման առանձնահատկությունները նշված ժամանակաշրջանի պարբերական մամուլում։

Updated: 2026-09-27
Հայկական թեմատիկան «Ակօս»-ի հրապարակախոսությունում (1996-2007թթ.)

Free

Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book19 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more