Միրզոյան, Էլինա Զորիկի

Միրզոյան, Էլինա Զորիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Journalism

Հայկական թեմատիկան «Ակօս»-ի հրապարակախոսությունում (1996-2007թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 1996–2007 թվականներին Ստամբուլում հրատարակվող «Ակօս» պարբերականի հրապարակախոսության մեջ հայկական թեմատիկայի ներկայացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն խնդիրներն ու գաղափարական ուղղություններն են, որոնց միջոցով պարբերականը լուսաբանել է Թուրքիայի հայ համայնքի հասարակական և մշակութային կյանքը, ինքնության պահպանման հարցերը, հայոց լեզվի և մշակութային ժառանգության նշանակությունը, հայ-թուրքական հարաբերությունները, պատմական հիշողությունը և հասարակության մեջ հայերին վերաբերող քննարկումները։ Հրապարակախոսական նյութերը դիտարկվում են ոչ միայն որպես լրագրողական տեքստեր, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական տրամադրությունները, բանավեճերը և համայնքային խնդիրներն արտացոլող աղբյուրներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել պարբերականի հիմնադիր և գլխավոր խմբագիր Հրանտ Դինքի հրապարակախոսական գործունեությանը, նրա կողմից հայ և թուրք հասարակությունների միջև երկխոսության, փոխադարձ ճանաչողության և պատմական խնդիրների հանրային քննարկման թեմաների ներկայացմանը։ Հետազոտության ժամանակագրական սահմանները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու պարբերականի գործունեության սկզբնական շրջանից մինչև 2007 թվականը հայկական թեմատիկայի զարգացման ընթացքը և հրապարակախոսական շեշտադրումների հնարավոր փոփոխությունները։ Կարևոր ուղղություն է հոդվածների թեմատիկ, ժանրային և լեզվաոճական վերլուծությունը, որի միջոցով կարելի է բացահայտել հեղինակների փաստարկման եղանակները, հասարակական խնդիրների մեկնաբանման առանձնահատկությունները և տարբեր լսարանների հետ հաղորդակցության ձևերը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ազգային ինքնության, փոքրամասնությունների իրավունքների, մշակութային հիշողության, քաղաքացիական պատկանելության և խոսքի ազատության վերաբերյալ քննարկումներին՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական միջավայրի համատեքստում։ Միաժամանակ կարևոր է պարբերականի դերը հայկական համայնքի ներքին խնդիրները հանրային դաշտ բերելու և հայերին վերաբերող հարցերը ավելի լայն հասարակական քննարկումների առարկա դարձնելու գործում։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից հրապարակախոսական նյութերի համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ոչ միայն առանձին իրադարձությունների լուսաբանումը, այլև այն գաղափարական ու հասարակական միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են հայկական թեմաներին վերաբերող դիրքորոշումները և բանավեճերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մամուլի պատմության, հրապարակախոսության, հայագիտության և հասարակական հաղորդակցության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայկական խնդիրների արտացոլման և մեկնաբանման առանձնահատկությունները նշված ժամանակաշրջանի պարբերական մամուլում։

Updated: 2026-09-27
Հայկական թեմատիկան «Ակօս»-ի հրապարակախոսությունում (1996-2007թթ.)

Free

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more