Մկրտչյան, Վահագն Հենրիկի

Մկրտչյան, Վահագն Հենրիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Agriculture

Գյուղատնտեսական նշանակության հողերի շուկայի ձևավորման տնտեսագիտական հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական նշանակության հողերի շուկայի ձևավորման և զարգացման տնտեսական, ինստիտուցիոնալ ու կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում հողային ռեսուրսների՝ որպես գյուղատնտեսական արտադրության կարևոր գործոնի տնտեսական շրջանառությունն է, սեփականության և օգտագործման հարաբերությունների ձևավորումը, հողերի գնագոյացումը, շուկայական գործարքների կազմակերպումը և հողային ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման հնարավորությունները։ Գյուղատնտեսական հողերի շուկան դիտարկվում է որպես ագրարային տնտեսության կարևոր բաղադրիչ, որի արդյունավետ գործունեությունը կապված է սեփականության իրավունքների հստակության, տեղեկատվության հասանելիության, շուկայական ենթակառուցվածքների և պետական կարգավորման մեխանիզմների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հողերի առուվաճառքի և վարձակալության տնտեսական առանձնահատկությունները, հողի արժեքի ձևավորման վրա ազդող գործոնները, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի պահանջարկի ու առաջարկի հարաբերակցությունը և տարբեր տարածքներում շուկայական ակտիվության տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հողակտորների մասնատվածության, չօգտագործվող կամ ոչ լիարժեք օգտագործվող հողերի, գյուղացիական տնտեսությունների արտադրական հնարավորությունների և հողային ռեսուրսների համախմբման տնտեսական խնդիրներին։ Կարևոր ուղղություն է հողի շուկայական արժեքի և դրա արտադրողական հատկանիշների միջև կապի ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով տեղադրությունը, ենթակառուցվածքների հասանելիությունը, ոռոգման հնարավորությունները և գյուղատնտեսական օգտագործման պայմանները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հողային շուկայի և գյուղատնտեսական վարկավորման փոխկապակցվածությանը, ներդրումային գործընթացներին և հողի՝ որպես տնտեսական ակտիվի նշանակությանը։ Պետական կարգավորման տեսանկյունից կարող են ուսումնասիրվել հողային ռեսուրսների պահպանության, նպատակային օգտագործման, հողերի հաշվառման և շուկայի թափանցիկության ապահովման խնդիրները՝ շուկայական մեխանիզմները հանրային ու բնապահպանական շահերի հետ համադրելու նպատակով։ Հայաստանի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև տարածքային տարբերությունների գնահատումը, քանի որ գյուղատնտեսական հողերի տնտեսական արժեքն ու օգտագործման արդյունավետությունը կարող են զգալիորեն տարբերվել ըստ բնական, արտադրական և ենթակառուցվածքային պայմանների։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, հողային հարաբերությունների և պետական տնտեսական կարգավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գյուղատնտեսական հողերի արդյունավետ շուկայի ձևավորման խոչընդոտներն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները։

Updated: 2026-09-28
Գյուղատնտեսական նշանակության հողերի շուկայի ձևավորման տնտեսագիտական հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Free

Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Read more