Նասիլյան, Տաթևիկ Մուշեղի

Նասիլյան, Տաթևիկ Մուշեղի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Pedagogy

ՄԻԱՎ/ԴԻԱՀԻ մասին գիտելիքների իմացության կարևորությունը հանրակրթական դպրոցում որպես դրա կանխարգելման կարևոր միջոց

Կրթագիտական և առողջապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հանրակրթական դպրոցներում մարդու իմունային անբավարարության վիրուսի (ՄԻԱՎ) և ձեռքբերովի իմունային անբավարարության համախտանիշի (ՁԻԱՀ) վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորման նշանակությանը՝ որպես վարակի կանխարգելման և առողջ ապրելակերպի խթանման կարևոր միջոց։ Քննության են առնվում ՄԻԱՎ վարակի փոխանցման ուղիները, դրա կանխարգելման գիտականորեն հիմնավորված միջոցները, հիվանդության վերաբերյալ տարածված թյուրըմբռնումները և հավաստի տեղեկատվության մատուցման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դպրոցականների տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան առողջապահական կրթության կազմակերպմանը, ուսուցման արդյունավետ մեթոդների ընտրությանը և սովորողների իրազեկվածության մակարդակի բարձրացմանը։ Վերլուծվում են հանրակրթական ծրագրերում ՄԻԱՎ-ի և ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ թեմաների ընդգրկման հնարավորությունները, ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստվածության նշանակությունը և դպրոցական միջավայրում առողջության պահպանման մշակույթի ձևավորման պայմանները։ Քննարկվում են նաև կանխարգելիչ կրթության հոգեբանական ու սոցիալական կողմերը, պատասխանատու վարքագծի ձևավորումը, անձնական առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքը և ՄԻԱՎ-ով ապրող անձանց նկատմամբ խտրականության ու խարանի կանխարգելումը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տեղեկատվական հանդիպումների, ուսումնական քննարկումների, ինտերակտիվ դասերի և կրթական նյութերի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում դպրոցի, ընտանիքի և առողջապահական հաստատությունների համագործակցության կարևորությանը՝ սովորողների համար անվտանգ, վստահելի և գիտականորեն ճշգրիտ տեղեկատվական միջավայր ստեղծելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժության, առողջապահական կրթության, հանրային առողջության և վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Updated: 2026-10-08
ՄԻԱՎ/ԴԻԱՀԻ մասին գիտելիքների իմացության կարևորությունը հանրակրթական դպրոցում որպես դրա կանխարգելման կարևոր միջոց

Free

Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more