Ներսեսյան, Աստղիկ

Ներսեսյան, Աստղիկ

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Other Subjects

«Հայ տպագրության տարեգիրքը» որպես ազգային մատենագիտության ցանկերի ժողովածու

Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային մատենագիտության համակարգում պարբերական մատենագիտական հաշվառման նշանակության, կառուցվածքի և տեղեկատվական գործառույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հայերեն և հայագիտական տպագիր արտադրանքի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալների հավաքման, մշակման, դասակարգման և համակարգված ներկայացման սկզբունքներն են։ Քննվում է, թե ինչպես են առանձին մատենագիտական ցանկերը միավորվում ամբողջական տեղեկատվական ժողովածուի մեջ՝ հնարավորություն տալով արձանագրել որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված գրքերը, պարբերականները և տպագիր արտադրանքի այլ տեսակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային մատենագիտության հիմնական գործառույթներին՝ հրատարակչական ժառանգության հաշվառմանը, պահպանմանը, որոնելիության ապահովմանը և հետազոտողների ու գրադարանային մասնագետների համար մատենագիտական տեղեկատվության հասանելի դարձնելուն։ Ուսումնասիրվում են մատենագիտական նկարագրության կառուցվածքը, նյութերի դասակարգման սկզբունքները, թեմատիկ և անվանական բաժանումները, օժանդակ ցանկերի ու ցուցիչների նշանակությունը և տեղեկատվության որոնման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հրատարակության՝ որպես տարբեր բնույթի մատենագիտական ցանկերի համախմբված համակարգի դիտարկումը, որտեղ յուրաքանչյուր բաժին կատարում է առանձին տեղեկատվական գործառույթ, իսկ դրանց ամբողջությունը ներկայացնում է ազգային տպագիր արտադրանքի ընդհանուր պատկերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել տարբեր տարիների թողարկումների կառուցվածքային փոփոխությունները, մատենագիտական մշակման մեթոդների զարգացումը և գրադարանային ու տեղեկատվական պահանջների ազդեցությունը տվյալների ներկայացման ձևերի վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև նման աղբյուրների պատմագիտական նշանակությանը, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հրատարակչական գործունեության ծավալները, թեմատիկ ուղղությունները, հեղինակային կազմը և գիտական ու մշակութային կյանքի զարգացման միտումները։ Մատենագիտական ցանկերի ժողովածուն կարևոր աղբյուր է նաև գրքի պատմության, տպագրության աշխարհագրության, հրատարակչությունների գործունեության և ազգային գրավոր ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մատենագիտության տեսության, գրադարանագիտության և հայ տպագրության պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ազգային մատենագիտական հաշվառումը որպես մշակութային հիշողության պահպանման և տեղեկատվական ժառանգության համակարգման կարևոր միջոց։

Updated: 2026-09-21
«Հայ տպագրության տարեգիրքը» որպես ազգային մատենագիտության ցանկերի ժողովածու

Free

Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book16 Read more