Образцов, Алексей Васильевич

Образцов, Алексей Васильевич

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Ալեքսանդրի վեպի թուրքերեն տարբերակը (Ահմեդիի «Իսկենդերնամեն»)

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է Ալեքսանդր Մակեդոնացու կյանքի, ռազմական արշավանքների, նվաճումների և աշխարհակալական գործունեության շուրջ ձևավորված արևելյան գրական ավանդույթի թուրքերեն արտահայտություններից մեկը։ Այն առնչվում է Ալեքսանդրի մասին միջնադարյան արևելյան գրականության լայնածավալ ժառանգությանը, որտեղ պատմական զորավարի կերպարը վերաիմաստավորվում է՝ միահյուսելով պատմական հիշողությունը, առասպելաբանությունը, փիլիսոփայական խորհրդածությունները, բարոյախրատական գաղափարներն ու գեղարվեստական երևակայությունը։ Ահմեդիի «Իսկենդերնամեն» թուրքալեզու գրականության կարևոր ստեղծագործություններից է, որը Ալեքսանդրի կերպարը ներկայացնում է ոչ միայն որպես հզոր տիրակալի և անպարտելի զորավարի, այլև որպես գիտելիքի, իմաստության, արդարության և մարդկային կատարելության ձգտող անհատականություն։ Ստեղծագործության գաղափարական հիմքում ընկած է աշխարհակալության և մարդկային կյանքի անցողիկության հակադրությունը, իշխանության պատասխանատվության, արդար կառավարման, գիտության ու իմաստության արժեքի և մարդկային կարողությունների սահմանների վերաբերյալ խորհրդածությունը։ Ալեքսանդրի կերպարի միջոցով բացահայտվում է իդեալական տիրակալի միջնադարյան պատկերացումը, որի մեծությունը պայմանավորված է ոչ միայն ռազմական հաջողություններով ու տարածքների նվաճմամբ, այլև խոհեմությամբ, գիտելիքով, բարոյական սկզբունքներով և սեփական գործողությունների հետևանքները գիտակցելու կարողությամբ։ Այս գրական ավանդույթում պատմական իրադարձությունները հաճախ միահյուսվում են լեգենդար պատմություններին, իսկ Ալեքսանդրի ճանապարհորդություններն ու հանդիպումները դառնում են աշխարհի ճանաչողության, մարդկային բնույթի բացահայտման և փիլիսոփայական հարցադրումների գեղարվեստական միջոց։ Ահմեդիի ստեղծագործությունը նշանակալի տեղ ունի թուրքական դասական գրականության ձևավորման և զարգացման պատմության մեջ, քանի որ այն արտացոլում է պարսկական ու արաբական գրական ավանդույթների ազդեցությունը թուրքալեզու գեղարվեստական մտածողության վրա և ցույց տալիս, թե ինչպես են համընդհանուր պատմական կերպարներն ու սյուժեները հարմարեցվել նոր լեզվամշակութային միջավայրին։ Այն կարևոր է նաև միջնադարյան մտավոր կյանքի, գրական փոխազդեցությունների և Արևելքի տարբեր ժողովուրդների ընդհանուր մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ստեղծագործությունը հնարավորություն է տալիս ճանաչելու Ալեքսանդրի մասին ձևավորված արևելյան պատկերացումները, ուսումնասիրելու պատմության ու գեղարվեստական երևակայության փոխհարաբերությունները և բացահայտելու այն արժեքային համակարգը, որով միջնադարյան հասարակությունը մեկնաբանում էր իշխանությունը, գիտելիքը, բարոյականությունը և մարդկային մեծությունը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես թուրքական դասական գրականությամբ ու միջնադարյան արևելյան մշակույթով զբաղվող մասնագետների, այնպես էլ պատմական գրականության, Ալեքսանդրի մասին գրական ավանդությունների և տարբեր ժողովուրդների մշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Updated: 2026-11-21
Ալեքսանդրի վեպի թուրքերեն տարբերակը (Ահմեդիի «Իսկենդերնամեն»)

Free

Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more